Anakart
Anakart, bir bilgisayarın tüm parçalarını üzerinde barındıran ve bu parçaların iletişimini sağlayan elektronik devredir.
Anakartın Yapısı ve Çalışması
Üzerinde RAM yuvaları genişleme kartı slotları, devreler ve yongalar bulunan ve bütün bu donanım birimlerinin mikroişlemci ile iletişimini sağlayan elektronik devredir.
Anakartlarda dikkat edilmesi gereken hususların başında, kullanılmak istenen CPU (işlemci) ile uyumlu bir yonga seti kullanan bir anakart sahibi olmanız gerekliliği gelir.
Yonga Seti (Chipset)
Anakartın üzerindeki bilgi akış trafiğini denetler. Bunlara bilgisayarın trafik polisleri diyebiliriz. Bilgisayarın kalitesi, özellikleri ve hızı üzerinde en önemli etkiye sahip birkaç bileşenden biridir. Bir yonga seti kuzey köprüsü ve güney köprüsü denen iki yongadan oluşur.
SiS, ALI, VIA,İntel gibi üretici firmaların geliştirdiği popüler yonga setleri vardır.
Kuzey köprüsü yongası temel olarak işlemciden, bellekten, AGP veya PCI ekspres veri yollarından sorumludur ve bunların kontrolüyle bunlar arasındaki veri aktarımını sağlar.
Güney köprüsü yongası ise giriş-çıkış birimlerinden, güç yönetiminden, PCI veri yolundan ve USB ile anakarta entegre özelliklerden (ses ve ethernet gibi) sorumludur.
Veri Yolları (BUS)
ISA (Industry Standart Architecture)
Eski bir slottur ve 8-16 bit veriyoluna sahiptir. Bant genişliği çok düşük olduğundan günümüz anakartlarında kullanılmamaktadır. Hızı 8.33 Mhz (mega hertz)’dir.
PCI (Peripheral Component Interconnect)
Bu veriyolu 64 bitliktir. Uyumluluk problemleri nedeniyle uygulamada 32 bit olarak kullanılmaktadır. 33 veya 66 MHz saat hızlarında çalışır. 32 bit 33 MHz hızında çalışan PCI veriyolunun kapasitesi 133MB/sn. (mega bayt / saniye)dir. PCI slotları beyaz renkli olup modem, ses kartı, ağ kartı, TV kartı gibi donanım kartlarının takılması sebebiyle diğer slotlara oranla sayısı fazladır. Onboard (tümleşik) teknolojisinin geliştirilmesiyle PCI slotlarına bağlanacak donanım kartları sayısı azalmıştır.
AGP (Accelerated graphics port HızlandırılmıĢ grafik portu)
AGP veriyolu sadece ekran kartlarının takılacağı yuva olarak anakartlarda bulunur. AGP kanalı 32 bit genişliğindedir ve 66 MHz hızında çalışır. 2xAGP, 4xAGP ve 8xAGP modları vardır.
PCI-X Server platformlarında uzun süredir kullanılan bir veriyoludur. PCI-X standardının amacı PCI slotlarından daha fazla bant genişliği sağlayıp “Gigabit Ethernet” gibi server platformlarında, iletişim kartlarına gerekli bant genişliğini sağlamaktır. PCI Express ile karıştırılmamalıdır. Bu iki teknoloji birbiriyle kesinlikle uyumlu değildir.
A-Slotların görünümü B-Bağlantı noktaları
PCI express (PCI-e)
PCI-e, özellikle AGP limitlerini genişleten, sistem belleğini daha efektif kullanarak ekran kartı ve diğer donanım maliyetlerini kısma imkânı veren bir veriyoludur.
PCI Express’in, PCI-e 1.1 ve PCI-e 2.0 olmak üzere 2 spesifikasyonu vardır. PCI-e 1.1’de hat başına hız 250 MB/s olarak verilirken, PCI-e 2.0 bunu 500 MB/s düzeyine çıkartır. Böylece ekran kartları için kullanılan PCI-e x16 bağlantılarında, PCI-e 1.1’de toplam 4000 MB/s, PCI-e 2.0 ise 8000 MB/s verir.
Veri Yolları Hız Grafiği
PCI-e 2.0, PCI-e 1.1 ile geriye doğru uyumlu olacak şekilde tasarlanıyor; yani PCI-e 2.0 destekli bir yonga üzerine kurulu anakart satın aldığınızda, eski PCI-e 1.1 ekran kartınız yeni anakartınızda çalışmaya devam edecek.
Geriye uyumluluğu biraz daha açalım.
–PCI-e 1.1 ekran kartıyla PCI-e 2.0 yuvalı anakart: Çalışacak, ancak bir tanesi PCI-e 1.1 olduğu için ara bağlantı PCI-e 1.1 hızında olacak.
–PCI-e 2.0 ekran kartıyla PCI-e 1.1 yuvalı anakart: Yeni alacağınız PCI-e 2.0 ekran kartı, eski anakartınızla çalışacak ancak aynı şekilde bir tanesi PCI-e 1.1 olduğundan ara bağlantı yine PCI-e 1.1 hızında olacak.
–PCI-e 2.0 ekran kartıyla PCI-e 2.0 yuvalı anakart: Ancak bu durumda PCI-e 2.0 hızlarında çalışmak mümkün olacak.
Portlar ve Konnektörler
Anakart ile dış birimlerin iletişim kurmasına olanak sağlayan bağlantı noktalarıdır. Portların bir kısmı kasanın içindedir ve bu portlara hard disk gibi kasa içine monte edilen birimler bağlanır. Bazı portlarda kasa yüzeyinde anakarta monteli şekilde bulunur. Bu portlara kasa dışından ulaşılır ve mikrofon gibi kasa dışında bulunması gereken cihazlar bağlanır.
- PS/2 Klavye Portu:Mor renkli bu porta PS/2 klavye denilen klavyeler takılmaktadır.
- PS/2 Fare Portu:Yeşil renkli bu porta PS/2 fare denilen fareler takılmaktadır.
- VGA Portu:Bu port onboard (tümleşik) ekran kartı olan anakartlarda bulunur, VGA (Video Graphics Adaptor) porta ekran (monitör) takılır. Mavi renkte, analog bir görüntü çıkış birimidir.
- DVI Portu:Onboard ekran kartı bulunan bazı ekran kartlarında bulunabilir. DVI (Digital Video Interface) porta LCD ekranlar gibi dijital olarak çalışan ekranlar takılırlar, bu port beyaz renkte, dijital sinyal veren bir görüntü çıkış birimidir.
- HDMI Portu:Yüksek çözünürlüklü dijital olarak görüntü ve ses aktarımı yapabilir.
- FireWire (1394a) Portu:Bu port özellikle dijital video ve fotoğraf makinelerinden, bilgisayara bilgi aktarımı için geliştirilmiş hızlı bir porttur. Ancak USB portun gelişimiyle, piyasada yaygınlaşamamıştır.
- Optik Sayısal Portu:Fiber optik kablo üzerinden veri alış verişi için kullanılan bir porttur.
- eSATA Portu:SATA (Serial ATA) veri aktarım sistemini kullanan, daha çok harici sabit diskleri bilgisayara bağlamak için geliştirilmiştir. Hızlı veri aktarımını amaçlamıştır ancak USB 3.0 teknolojisinin gelişip, harici sabit disklerde kullanılmasıyla birlikte yaygınlaşamamıştır.
- USB 2.0 Portları:USB (Universal Serial BUS – Evrensel Seri Veri yolu) portu, bilgisayarlarda en çok kullanılan, klavye, fare, webcam, yazıcı, tarayıcı, flash bellek vb. birçok dış donanım biriminin takılabildiği hızlı bir porttur. USB 2.0 ve USB 3.0 şeklinde sürümleri vardır. USB 2.0 teorik olarak saniyede 480 megabit (80 MB) veri aktarımına izin vermektedir.
- USB 3.0 Portları:USB 3.0 portu, USB 2.0’ın 10 kat daha hızlı olup, hem USB 3.0 hem de USB 2.0 destekli donanım birimlerini çalıştırabilmektedir. Özellikle günümüzde USB 3.0 destekli harici sabit disklerin takıldığı bir port olup, anakartlarda ve dizüstü bilgisayarlarda kendine yer edinmiştir.
- RJ-45 Ethernet (LAN) Portu:Bir bilgisayarın ağa bağlanmasını sağlayan, RJ-45 konnektörlü ağ kabloların takıldığı porttur. Günümüz anakartların hemen hepsinde standart hale gelmiştir. 100 megabit, 1000 megabit hızlara sahip çeşitleri vardır.
- Analog Ses Giriş-Çıkışları:Onboard ses kartı bulunan anakartlarının ses giriş-çıkış portlarıdır. Ses kartının desteklediği kanal sayısına göre port sayısı artabilmektedir. Bazı anakartlarda 3 (Yeşil, Mavi, Pembe renklerde) port bulunurken, günümüz anakartların çoğunda 6 port bulunabilmektedir. Yeşil port ses çıkışı olup, Hoparlör, Kulaklık gibi ses veren donanımlar takılır. Mavi port ses girişi olup, bilgisayara ses aktarmada kullanılan çeşitli müzik aletleri bağlanır. Pembe port mikrofon girişidir, bilgisayara kendi sesinizi ya da ortamdaki sesleri mikrofon aracılığıyla aktarmanızı sağlar.
PS/2 portu: Yeşil ve mor renklerde ayrı iki PS/2 portu olan anakartlar da vardır. Bunlardan yeşiline fare, mor olanına ise klavye takılır. Buradaki porta ise klavye ve fareden her ikisi de takılabilir. Tek olmasının sebebi günümüzde USB klavye ve farelerin daha çok kullanılmasıdır.
USB 3.0 konnektörleri
S/PDIF: Sayısal (dijital) ses çıkışı sağlayan birimdir. Bu birimle ses analog dönüşümü yapılmadan doğrudan sayısal olarak çıkış birimine gönderilir. Böylece ses analog yerine sayısal gideceğinden seste kayıp olmaz.
Dijital bilgi: Türkçe karşılığı sayısaldır. Bilgisayar dilinde “0” ve “1”lerden oluşan bilgilerdir.
Analog bilgi: Belli sınırlar içinde sürekli olarak değişen elektrik sinyalidir.
S/PDIF konnektörü
Fireware (IEEE1394 6 pin, 4 pin) port: Bilgisayara çevre ürünleri bağlanmasında kullanılan yüksek hızlı arayüz bağlantısıdır. IEEE 1394 standardına dayalıdır. Dijital kameralar ve video kaydedici cihazların bilgisayara bağlanıp hızlı veri aktarımı yapmak için geliştirilmiştir.
Fireware konnektörleri
eSATA port: eSATA, haricî SATA anlamında, External SATA demektir. Tek başına yeni bir standarttan ziyade, SATA standardı için “dışarıya” bir uzatma olarak düşünebilirsiniz. eSATA arabiriminin çıkış amacı, bilgisayar dışına koyduğumuz haricî diskler için sağlıklı ve hızlı bir bağlantı kurmak. şu anda haricî depolama için yaygın olarak kullanılan Hi-Speed USB ve Firewire 400 (IEEE 1394b) gibi arabirimlerin özellikle performans tarafındaki kısıtlamalarından kurtulurken uygulamada da kolaylık sağlıyor. Aşağıdaki tabloda saf aktarım rakamlarını görüyorsunuz.
e-SATA karşılaştırma tablosu
eSATA konnektörü
RJ-45 Ethernet kablosu
Anakart Bağlantıları
Floppy bağlantısı: Disket sürücüsünün anakarta bağlanması için kullanılır. Son derece yavaş ve sınırlı kapasiteye sahip olması nedeniyle günümüz anakartlarında bu slotlar kullanılmamaktadır.
IDE (integrated drive elektronics) bağlantısı: Harddisk, CD-ROM, CD-Writter, DVD-ROM, DVD-Writter gibi sürücülerinin anakarta bağlanması için kullanılır.
SATA bağlantısı: Serial ATA (SATA) birimi ise günümüzde depolama birimleri için en çok kullanılan arayüzdür. SATA kabloları IDE kablolara göre çok daha incedir.
ATX güç konnektörleri: Anakartın tüm işlevleri yerine getirebilmesi için güç kaynağının anakarta bağlanmasını sağlayan konnektörlerdir.
Ön panel bağlantıları: Bilgisayar kasasındaki aç-kapa, reset, led, ve USB bağlantılarının aktif hâle gelmesi için takılması gereken konnektörlerdir.
Anakart Çeşitleri
Anakart üreticilerinin uyması gereken bazı standartlar vardır. Bu standartlara göre anakart boyutları, üzerindeki portların, soketlerin, slotların, panel bağlantı noktalarının ve vidalarının yerleri belirlenmiştir.
Anakartlar aşağıdaki formlara göre üretilir.
- XT anakartlar
- AT anakartlar
- ATX anakartlar
1. XT Anakartlar
Bu anakartlar 8086 ve 8088 mikroişlemciler için üretilmiş olup bu işlemciler üzerinde sabit olarak sunulmaktaydı. Bu durumda işlemcinin değiştirilmesi için anakartın değiştirilmesi gerekiyordu. Bu anakartlarda ek donanım birimlerinin 8 bit olması gerekiyordu.
2. AT Anakartlar
XT anakartlardan sonra kullanılmaya başlamış ve günümüz ATX anakartlarına benzer anakartlardır. ISA, PCI ve AGP veriyollarını desteklemektedir.
PS/2 desteği yoktur.
İşlemcinin değiştirilebilmesi için uygun olarak üretilmiştir.
3. ATX Anakartlar
AT anakartlardan sonra üretilmeye başlanan ve önceki anakartlara göre daha fazla giriş çıkış desteği sunan anakartlardır.
Bu anakartlar ile birlikte diğer donanım birimleri tümleşik özelliklerde anakart üzerinde kullanılmaya başlanmıştır.
Günümüzde en çok kullanılan anakartlardır.
BIOS güncellemeleri ve güç yönetimi konusunda diğer anakartlara göre çok daha gelişmiş seçenekler sunmaktadır.
EATX Anakart
E ATX anakart, genişletilmiş ATX formatına sahip anakartlardır. Standart ATX anakartlardan daha geniş bir yapıya sahip olup, daha fazla donanım desteği ve daha iyi performans sunar. Genellikle profesyonel kullanıcılar ve oyuncular tarafından tercih edilir. E ATX 305 x 330 mm dir
Standart-ATX
Standard-ATX, 305 mm uzunluğa ve 244 mm genişliğe sahip oldukça büyük bir anakarttır. Standart-ATX anakart, tam ve Mid-ATX kasa vida deliklerini destekler. Standart-ATX anakartlar, diğer daha küçük anakartlarla karşılaştırıldığında, yükseltilebilirlik açısından büyük bir avantaj sağlayacak şekilde üretilmiştir. Standart-ATX anakart, 64 GB’a kadar RAM takabilme özelliğine ve 4 bellek yuvasına sahip, Wi-Fi kartları, GPU’lar ve ses kartları gibi PCIe kartlarının kurulmasına izin veren 6 adede kadar PCIe yuvasını destekleyebilir.
Mikro-ATX
Micro-ATX, daha uygun fiyat ve daha küçük form faktörü sağlamak için Standard-ATX tasarımı altında geliştirilmiştir. Micro-ATX boyutu 244mm uzunluk ve genişlikte ölçülür. Standard-ATX’e benzer şekilde Micro-ATX, 4 adede kadar DIMM yuvasıyla aynı RAM’e sahiptir. Ancak, yalnızca 4 adede kadar PCIe yuvasını destekler. Buna rağmen, Micro-ATX, Standard-ATX ve Mini-ITX arasında daha büyük ATX kasalarına sığabileceği ve yükseltilebilirliğini sürdürmeyi başarabileceği iyi bir dengedir.
Mini-ITX
Mini-ITX, hem genişlik hem de uzunluk olarak 170 mm’de ölçülen, çok daha kompakt bir anakart form faktörüdür. Mini-ITX, avucunuzun içine sığacak kadar küçüktür ve Mikro ve Standart ATX boyutlarına kıyasla taşınabilir olmasını sağlar. Mini-ITX, düşük güç tüketimi nedeniyle çok faydalıdır, ancak yine de karmaşık görevleri yürütmek için yeterince güçlüdür. Mini-ITX, iki bellek yuvasına ve bir PCIe yuvasına kadar genişletilebilir. Yapılandırmanıza bağlı olarak Mini-ITX ayrıca birkaç USB bağlantı noktasını, ağ bağlantı noktasını, VGA bağlantı noktasını ve/veya HDMI bağlantı noktasını destekleyebilir. Mini-ITX’in ayırt edici özelliği, düşük güç kullanımının 25 watt’tan daha az kullanması ve bazı versiyonların beş watt’a kadar düşebilmesidir.
Pico-ITX
Pico-ITX, ITX standardındaki bir anakartın en küçük form faktörü arasındadır. Pico-ITX, Mini-ITX form faktörüne kıyasla önemli ölçüde daha küçük (%75 daha küçük) olan 72 mm genişliğinde ve 100 mm uzunluğunda ölçülür. Pico-ITX anakart, VIA’nın 1,5 GHz’e kadar hız ve 128 KB L1 ve L2 önbelleği kapsayabilen NanoBGA2 teknolojisini kullanan bir işlemciyi destekler, ayrıca 1 GB’a kadar DDR2 400/533 SO-DIMM bellek kullanır. Pico-ITX anakartını bir x86 işlemciyle birleştirmek, fabrika otomasyonu, otonom araç, akıllı perakende, depo otomasyonu ve daha pek çok alanda yaygın olarak bulunan inanılmaz IoT ve gömülü sistem uygulamalarını ortaya çıkarır.
Bununla birlikte, daha fazla şirket IoT çözümlerini çalıştırmak için yeterince güçlü olan daha küçük form faktörleri kullanıyor. Bu nedenle, özellikle Mini-ITX, ATX montaj çözümleriyle de uyumlu olduğundan, Micro-ATX ve Mini-ITX gibi daha küçük form faktörlü anakartlara artan bir talep vardır. Bir anakart form faktörü seçerken ek bir not, daha küçük bir form faktör boyutu, aynı ATX standardına sahip daha büyük form faktörlü kasalara sığabilir, ancak daha büyük form faktörlü bir anakartı daha küçük kasalara sığdıramazsınız.
Anakart Karşılaştırması
| Boyut | Artıları | Eksileri |
| ATX | – Hız aşırtma için daha uygun – Estetik görünüm açısından daha iyi seçenekler – Daha fazla PCIe şeridi – Daha yüksek RAM kapasitesi |
– Daha pahalı – Çoğu küçük kasaya sığmaz |
| Micro-ATX | – En ucuz seçenek – Tek ekran kartına sahip bilgisayar kurulumları için ideal – Mini-ITX olmayan tüm kasalara sığabilir – Mini-ITX’e göre daha yüksek RAM kapasitesi |
– Çoklu GPU kurulumları için uygun değil – Gelişmiş hız aşırtma için çok uygun değil – Genellikle estetik olarak daha sadedir |
| Mini-ITX | – Küçük kasalariçin en iyi seçenek – Micro-ATX’e göre daha iyi estetik |
– Mikro-ATX’ten daha pahalı – Büyük kasaların içinde çok sırıtabilir – Çoklu GPU kurulumları için uygun değil – Hız aşırtma için ideal değil – Genelde olarak yalnızca iki RAM yuvası bulunur |
Hangi Anakartı Seçmeliyim
Bütçe Dostu Oyun Bilgisayarı
Bütçe dostu bir oyun bilgisayarı için genellikle en doğru seçim micro-ATX anakarttır. Anakart üzerindeki hiçbir bileşen oyun içi performans açısından ekran kartı, işlemci ve RAM kadar büyük bir etkiye sahip olmaz.
mATX anakartlar, standart ATX anakartların sahip olduğu tüm ana özelliklere sahip oldukları için bütçe dostu oyun bilgisayarları için mükemmeldir. Aradaki farka standart ATX anakartlar daha estetik görünür, daha fazla PCIe ve M.2 SSD yuvası sunar, daha fazla RAM slotu taşır (her zaman değil), overclock için daha güçlü VRM’lerle desteklenir ve kişinin ihtiyacına göre değişkenlik gösteren bazı ekstra özellikler sunabilir.
Bütçesini düşünen çoğu oyuncu ATX anakarta ayıracağı parayı diğer bileşenler için harcar. Ancak başta da belirttiğimiz gibi, her şey kullanım senaryosuna ve kişisel tercihlere bağlı. Örneğin bir kişi milyarlarca lira harcadığı bilgisayarında hem işlerini halledip hem oyun oynamak isteyebilir. Böyle bir durumda işler tamamen değişiyor.
Üst Düzey Oyun Bilgisayarı
Birden fazla ekran kartı kullanımı, CPU overclock, renk kombinasyonu ve yüksek depolama ihtiyacı gibi birçok farklı etken olabilir.
Özetle, üst düzey bir sistem toplayacaksanız ATX anakartlara bakmalısınız.
ATX form faktöründe sayısız farklı model yer alıyor. Her model diğerinden farklı özellikler sunulabiliyor ve farklı fiyatlarla satılıyor.
Küçük Boyutlu PC
Bilgisayarınızın daha taşınabilir olmasını istiyorsanız veya minimalist bir tasarım tercih etmek istiyorum diyorsanız mini-ITX ve micro-ATX arasında seçim yapmanız gerekiyor. Genellikle mini-ITX anakartlar daha çok tercih edilmekte. Özetle mini-ITX seçebilirsiniz, ancak mümkün olduğunca alanı küçültmek istiyorsanız mini-ITX anakartlar en iyi seçeneğiniz olacaktır.
Daha küçük form faktörlü anakartlar genellikle taşınması kolay bir sistem isteyen oyuncular veya HTPC (Ev Sineması Bilgisayarı-Home Theater PC ) sistemler için uygundur. Zaten eşyalarla dolup taşan oturması odanızda minimal bir kasa kullanmak, bu kasayı televizyonun altındaki rafa sığdırmak isteyebilirsiniz. Mini-ITX’in parladığı yer de burası. Küçük bir kasa ile istediğiniz her şeyi yapabilirsiniz.
Ofis ve Ev Bilgisayarı
Bu tür bilgisayarlar genellikle video-film izlemek, e-posta kontrolü, sosyal ağlar ve web oyunları için kullanılır. Bu nedenle temel ihtiyaçlarımızı görecek, herkesin ihtiyaç duyduğu bileşenleri takabileceğimiz bir PC yeterlidir. Bu noktada yer sorununa ve fiyatlara da bağlı olarak micro-ATX veya mini-ITX anakartlardan birini tercih edebilirsiniz.
Anakart Seçimi ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Anakart seçimi, toplayacağınız bilgisayarın performansını ve yükseltme potansiyelini belirler.
Uyum Kriterleri
- CPU Desteği (Soket Tipi): Anakartın üzerindeki işlemci soketi, alacağınız İşlemci (CPU) ile birebir uyumlu olmalıdır (Örn: Intel LGA 1700, AMD AM5).
- Yonga Seti Uyumu: Anakartın yonga seti, işlemcinizin özelliklerini (hız aşırtma, PCIe versiyonu vb.) desteklemelidir (Örn: AMD B650, Intel Z790).
- Bellek (RAM) Desteği: Anakartın desteklediği RAM tipi (DDR4, DDR5) ve hızı (Örn: 5200 MHz) işlemcinizle ve RAM modülünüzle uyumlu olmalıdır.
Kullanım Senaryosuna Göre Seçim Önerileri
| Senaryo | Önerilen Form Faktörü | Anakart Tercihi | Neden? |
| Bütçe Dostu Oyuncu PC’si | Micro-ATX (mATX) | B serisi yonga setli (Örn: B550, B660). | İyi performans için gerekli tüm temel özelliklere sahip, daha uygun fiyatlı. |
| Üst Düzey Oyun PC’si / İş İstasyonu | ATX | Üst düzey yonga setli (Örn: X670, Z790). | Çoklu ekran kartı (Multi-GPU), yüksek RAM kapasitesi, gelişmiş hız aşırtma ve yüksek depolama (M.2) desteği. |
| Küçük Boyutlu / Minimalist PC (HTPC) | Mini-ITX (mITX) | Alan kısıtlamasının olduğu en küçük kasalar için en uygun çözüm. | Maksimum taşınabilirlik ve yer tasarrufu. |
Bütçe Dostu Oyuncu Bilgisayarı Parça Seçiminde Dikkat Edilmesi Gerekenler
İşlemci (CPU)
Oyunlar için en önemli bileşenlerden biri işlemcidir. İyi bir işlemci, oyunların akıcı çalışmasını sağlar.
- Bütçe Dostu Öneriler: AMD Ryzen 5 5600, Intel Core i5-12400F.
- Önemli İpucu: Fazla çekirdeğe değil, yüksek tek çekirdek performansına odaklanın.
Ekran Kartı (GPU)
Görsel performansın kalbi ekran kartıdır. GPU seçiminde, hangi çözünürlükte oyun oynayacağınızı göz önünde bulundurun:
- 1080p Oyunlar İçin: NVIDIA GTX 1660 Super, AMD Radeon RX 6500 XT.
- 1440p ve Üstü İçin: NVIDIA RTX 3060, AMD RX 6600.
RAM
Oyunlar için minimum 16 GB RAM önerilir. Çift kanal RAM kullanmak performansı artırır.
- Öneri: 3200 MHz hızında 2×8 GB RAM tercih edin.
Depolama (SSD ve HDD)
Hızlı yükleme süreleri için NVMe SSD’ler idealdir. Oyunlarınızı depolamak için geniş kapasiteli bir HDD ekleyebilirsiniz.
- Öneri: 500 GB NVMe SSD + 1 TB HDD.
Anakart
Seçeceğiniz işlemci ve ekran kartıyla uyumlu bir anakart tercih edin. Giriş-orta segmentte, temel özellikleri karşılayan modeller yeterlidir.
- Öneri: B550, B660 yonga setli anakartlar.
Güç Kaynağı (PSU)
Sisteminizi güvenle çalıştıracak bir PSU seçmelisiniz.
- Öneri: 80+ Bronze sertifikalı 500W-650W güç kaynağı.
Kasa
Hava akışı ve genişleme seçenekleri sunan bir kasa seçimi yapın. RGB aydınlatmalı modeller, estetik arayanlar için ideal olabilir.
Anakart Parametreleri
- CPU Desteği: Her anakart üzerindeki CPU pin yapısına uygun işlemcileri destekler. Dolayısıyla CPU ve anakart uyumlu seçilmelidir. Anakartlar başlıca yapı olarak, AMD ve Intel uyumlu olarak ikiye ayrılırlar. Her biride kendi aralarında soket yapılarına göre farklılık arz edebilir. Örneğin Intel’in bazı işlemcileri LGA775 ve bazıları ise 478 pin yapılarına sahiptirler. Durum böyle olunca anakart veya işlemci alınmadan, bu durum ikisi içinde önem arz etmektedir. Çünkü işlemci pin yapısına göre anakartlar da farklı olacaktır. Farklı soketler farklı sayıda ve yapıda pine(iğne) sahiptir.
- FSB Hızı: Front side bus=ön veriyolu anlamına gelir. System bus da denilir. Kuzey köprüsü ile CPU arasındaki bağlantı hızını gösterir. Günümüzde 1333, 1066, 800, 533 Mhz gibi hız değerleri vardır.
- Bellek Desteği: Anakartın yapısına göre desteklediği RAM tipleri de değişiklik göstermektedir. Günümüzde desteklenen RAM tiplerinden SD, DDR, DDR2, DDR3 sayılabilir. Ayrıca aynı RAM çeşidinin farklı hız seçenekleri de vardır. Anakarta uygun RAM seçimi yapılmalıdır. Aynı tip fakat farklı hızlarda yapılacak, anakart ve RAM tercihinde sistem yavaş olanın hızında çalışır.
- 4. Slot Tipleri ve Sayısı: Bilgisayara takılacak kart çeşidine ve sayısına göre anakartın aynı yapıda slotlara sahip olması gerekir. Her anakart slot sayısı ve çeşidi bakımından farklılık gösterebilir.
- OnBoard Kartlar: Bazı anakartların üzerinde ses, ekran, IEEE1394, ethernet gibi kartlar tümleşik olarak üretilmektedir. Bu tip anakartlar alındığında ayrıca bu kartlardan almaya gerek kalmamaktadır. Yalnız bu tümleşik kartlar genelde standart bir performansla çalışır. İstendiğinde bunlar setup programından(BIOS) iptal edilerek daha gelişmiş kartlar takılabilir.
- Disk Arayüzü: Diskler SATA ve ATA(PATA) arabirimli olarak satılmaktadır. Anakartlarda da bu yapıya olan uyumluluk aranmalıdır. Günümüzde her anakartta mutlaka 1 adet ATA arayüzü bulunmaktadır. SATA çeşitleri olsa da CDROM veya DVDROM yapılarının bir çoğu hala ATA soketlere takılmaktadır. Kartın SATA desteği yoksa ATA soketi iki tanedir. Eğer SATA desteği varsa en az iki adet de SATA soket anakart üzerinde yer alır.
Statik Elektriğin Anakarta Zarar Verebileceği Ortamlarda Alınacak Önlemler
Donanım Malzemeleri için Alınacak Önlemler
- Kasaya ve çalışma alanlarına montajda iletken olmayan montaj vidaları kullanılmalıdır.
- Statik elektrikten korunmak için çalışma alanında topraklama sağlanmalıdır. Topraklama sayesinde cihaz üzerindeki kaçak akımlar ve statik elektrik toprağa akacaktır.
- Yer döşemeleri çalışma masası ya da alanı antistatik malzemeden seçilebilir.
- Çalışma esnasında giyilen kıyafetler antistatik ürünler olabilir.
- Vücuttaki statik yükün boşaltılması bunun için kalorifer petekleri, su boruları, çeşme ya da duvar uygun bir alan teşkil edebilir.
- Çalışma esnasında yüklenme durumuna karşı statik elektrik oluşumunu engelleyen antistatik eldiven kullanılabilir.
