Asenkron 4 Bit Yukarı Sayıcı Devresi
ASENKRON SAYICILAR:
Asenkron sayıcı olarak adlandırılan sayıcılar aslında dalgalı sayıcılardır. Bu özelliğin olması sayma sırasındaki gecikmesidir. Asenkron sayıcılar J-K Flip-Flop’ların kaskat (ard arda) bağlantısı ile elde edilir. Sistemin Clk palsi A Flip-Flob’unun girişine uygulanır. A Flip-Flob’unun çıkışı aynı zamanda B Flip-Flob’unun Clk girişine bağlanır.B Flip-Flob’unun çıkısı da C Flip-Flob’unun Clk girişine bağlanır.Bu şekildeki bağlantı ile asenkron sayıcı elde etmiş oluruz.
Deneyde Kullanılacak Malzemeler;
- 2 Adet 7473, 1 Adet 555 Entegre
- 2 Adet Diyot, 6 Adet Led Diyot
- 6 Adet 390Ω Direnç, 1 Adet 1MΩ Potansiyometre
- 1 Adet 2µF Kondansatör
- 1 Adet Switch, Lehim, Havya ve Plaket
DEVRENİN ÇALIŞMA PRENSİBİ:
Devremiz için gerekli olan malzemeleri plaket üzerine kurup, doğru bir şekilde lehimleme yaptıktan sonra devremize 9 Volt’luk bir gerilim veririz.
555 Entegre’li Clock Pals devresinden otomatik olarak elde edilen Clk’lasayma işlemini gerçekleştirmekteyiz. Sayım işinin olması için Clr girişi daima “1” durumunda olmalıdır. Aksi taktirde devremiz çalıştığı halde sayma yapmayacaktır. Aşağıdaki tabloda 4 Bit Yukarı Sayıcı Devresi’nin Doğruluk tablosu görülmektedir;
SAYICILAR
Sayıcılar senkron ve asenkron sayıcılar olmak üzere 2’ye ayrılır
Senkron: Senkron sayıcılarda bütün Flip-Flop devrelerine aynı anda saat darbeleri verilmektedir. Bu nedenle bütün çıkışlarda da aynı anda çıkışmaktadır.
Asenkron: Asenkron sayıcılarda ilk Flip-Flob’un çıkışı diğer Flip-Flob’un Clk girişine uygulanır .Bu durumda çıkış’ da gecikme yaşanır.
SAYICILARIN KULLANIM ALANLARI
- Program Sayıcı (Programs Counters)
- Decoder (Kod Çözücü)
- Dijital saat
- Elekronik Ork
- Frekans Sayıcı
ASENKRON SAYICI KULLANIM ALANLARI
Selector ve Decoder devrelerden yararlanılır. Elektronik Ork, Dijital Alarm saati; Endüstriyel iş tezgâhı çalışmalarının zamanlandırılması, trafik lambaları vb. yerlerde kullanılır.
ASENKRON SAYICILARIN SAKINCALARI
En büyük sakıncası gecikmeli olmasıdır. Flip-Flop hatlarının seri çalışmaları nedeniyle geçişler gecikmeye neden olur.