BOBİN

Elektronik temel elemanlarının biri de sıkça karşımıza çıkan bobindir. Bobini şu şekilde kısaca
tanımlayabiliriz; Nüve adı verilen elemanın üzerine iyi bir şekilde izole edilmiş iletken telin üst üste ya da yan yana sarılması işlemine denir. Birimi Henry ve L ile gösterilir.Bobinler DC ve AC devrelerde kullanılabilirler.

Bobinlerin AC ve DC Akım Karşısında Davranışları

Bobinler DC ve AC devrelerde kullanılabilirler.Bobine AC akım uygulandığında akımın yönü sürekli değiştiğinden dolayı bobinin etrafında manyetik bir alan oluşur.Bu manyetik alan akıma karşı ek direnç oluşturur ve bu yüzden AC devrelerde bobinin akıma karşı gösterdiği direnç artar. DC gerilim ile çalışmada ise bobin üzerinde değişmeyen manyetik alan oluşur bu durumda da bobin normal direnç gibi davranır. Bobinin DC deki direnci; sarımında kullanılan telin direnci kadardır.

Bobinin kendi kendini etkileme derecesine indüktans denir. İndüktans birimi henry dir Bir Henry bobin üzerinden geçen 1A değerindeki AC akımın 1 saniyedeki değişimi, 1 voltluk zıt elektromotor kuvveti oluşturuyorsa bu bobinin indüktansına karşılık gelen miktardır.

Bobinlerde sarım sayısı, nüvenin cinsi, tel kesiti, sarımlar arası aralık, sargı katı sayısı, bobinin biçimi, bobin çapı, sargı tipi ve uygulanan AC akımın frekansı gibi faktörler indüktans değerini değiştiren faktörlerdir.

AC akım uygulandığında sarım etrafında oluşan farklı manyetik alanlardan dolayı akım dolanımına engel olan bir etki oluşur.Bobin indüktansına bağlı olarak değişen karşı koyma şiddetine indüktif reaktans denir.İndüktif reaktans XL ile gösterilir. Birimi Ohm dur.
Bobinler ve Kondansatörler Arasındaki Fark ve Benzerlikler

Bobin ve kondansatör arasındaki benzerlik her ikisinin de elektrik enerjisini harcamayan reaktif devre elemanlarıdır.Kondansatörler elektrik yüklerini depolayabilirler, bobinler ise elektrik enerjisini kısa süreliğine manyetik alan olarak depolarlar.Bu iki devre elemanı arasında ki fark ise; kondansatörler devreye bağlanırken gerilimi geri bırakırken yani faz farkı oluştururken, bobinler gerilimi ileri doğru kaydırır. Gerilim ve akım arasında oluşan faz farkları uygulamalarda farklı şekillerde fayda ve zarar oluşturabilir.

Bobinin Kullanım Alanları
Bobinin elektrik ve elektronikte yaygın kullanım alanları vardır.Bunlardan bazıları şunlardır;

Elektrikte ;
· Doğrultucularda şok bobini
· Transformatör
· Isıtıcı v.b
· Elektromıknatıs (zil)

Elektronikte;
· Osilatör
· Telekominikasyonda role
· Yüksek frekans devrelerinde (havalı bobin)

· Radyolarda ferrit anten elemanı(uzun,orta,kısa dalga bobbini)

Endüstride Çok Sık Kullanılan ve Bilenen Bobin Çeşitleri

Hava Nüveli Bobinler

Hava nüveli bobinler genellikle yüksek frekanslı devrelerde kullanılan bobinlerdir. Devreye bağlı hava nüveli bobinlerin indüktans değerleri el sürerek pozisyon değiştirilmesi ile bile değişebilir ve bu değişim devrenin çalışmasını olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle bazı devrelerde hava nüveli bobinleri bu tip mekanik etkilerden korumak amacıyla bobin üzerine silikon benzeri maddeler kaplanır.

Ferrit (Ferit) Nüveli Bobinler

Ferrit nüveli bobinlerde nüve demir, nikel, kobalt, alüminyum, bakır ve bazı katkı maddelerinin bir araya gelmesi ile üretilir. Ferrit nüveli radyo frekans bobinleri genellikle bobin spirleri arasındaki kaçak kapasiteyi azaltan petek sargı şeklinde sarılır. Bu tip nüvelerde az bir iletken ile istenilen değerde bobin üretimi mümkün olur. Pirinç ve alüminyumdan yapılan nüveler manyetik kuvvet çizgilerine karşı yüksek kuvvet gösterip indüktansı düşürürken, ferrit nüveler indüktansı arttırır.

Demir Nüveli Bobinler

Bir diğer adı da şok bobini olan demir nüveli bobinler genellikle filtreleme ve ses frekans devrelerinde kullanılır.

Sac Nüveli Bobinler

Bu tip bobinlerin birer yüzleri transformatör, balast, AC motor, kontaktör gibi yerlerde fuko akımlarının etkisini azaltmak için saclardan yapılmıştır.

Nüvesi Hareketli Bobinler

Nüvesi hareketli bobinlerde nüvenin hareketi ile bobinin manyetik alanı ve buna bağlı olarak da indüktansı değiştirilebilir.
Ayarlı Bobin Sembolleri

Sargı Ayarlı Bobinler (Varyometre)

Sargı ayarlı bobinlerde bobinin üzerinde sürtünen bir tırnak ile bobinin değeri ayarlanabilir.

Kademeli Bobinler

Kademeli bobinlerde bobinden alınan uçların çok konumlu bir anahtara bağlanması ile farklı indüktanslar elde edilir.

Benzer Yazılar

YAZAR : Admin

Elektronik Mühendisi / E.Üni. Kalibrasyon Lab. Sorumlusu / Biyomedikal Kalibrasyon Laboratuvarı Sorumlu Müdürü (Sağ.Bak.) / X-Işınlı Görüntüleme Sistemleri Test Kontrol ve Kalibrasyon Uzmanı (Sağ.Bak.) / Ultrason-Doppler Sistemleri Test Kontrol ve Kalibrasyon Uzmanı (Sağ.Bak.) - Hatalı veya kaldırılmasını istediğiniz sayfaları diyot.net@gmail.com bildirin

BU YAZIYI DA İNCELEDİNİZ Mİ ?

Endüktans

Bobin doğru akıma karşı devreye enerji verildiği ilk anda nispeten büyük bir zorluk gösterir. Ancak …

Bir cevap yazın