Bobinin Endüktans Değerini Etkileyen Faktörler

Endüktans

Bobinlerin akım akışına gösterdiği zorluğa endüktans adı verilir. Endüktans bobinin elektrik akımına karşı koymasının bir ölçüsüdür. Bobinler akım geçişini engellerken aynı zamanda kendi üstlerinde zıt yönde bir EMK indüklerler. Gerilim kaynağı by – pass edilerek devre sadece bobin ve dirençler ile oluşturulacak olursa bobin üzerinde endüklenmiş gerilim nedeniyle bir akıma sahip olacaktır. Bu akım direnç üzerinde akarak ısıya dönüşür. Bu nedenle bobinlere akım depolayıcı elemanlar denilmektedir. Endüktans aynı zamanda bobinin üzerinde enerji depolama veya EMK indükleme kapasitesi olarak da tanımlanmaktadır.

Endüktans birimi Henry dir kısaca “H” harfi ile gösterilir.

Endüktansı Etkileyen Faktörler

Uygulamada kullanılan bir bobinin endüktansı çeşitli faktörlere göre azalmakta ya da artmaktadır. Bunlar:
Sarım sayısı, Nüvenin cinsi, Sarımlar arası aralık, Tel kesiti, Bobinin biçimi, Sargı katı sayısı, Bobinin çapı , Sargı tipi, Uygulanan AC gerilimin frekansıdır.

Endüktans değerini hesaplaya bileceğimiz temel formül

L=Endüktans
N=Sarım Sayısı
μ=Ortamın geçirgenliği (henry/metre)
A=Nüvenin kesiti ( m2  )
ℓ =Nüvenin uzunluğu ( m )
Yukarıdaki formül ile bobinin endüktans değeri hesaplanır. Devrede istenilen direnç değeri bilinen bu endüktans değeri sayesi ile bulunabilir.

Bobine doğru gerilim uygulandığında, geçen akıma bobinin ( R ) omik direnci karşı koyarken aynı bobine alternatif gerilim uygulandığında, alternatif akıma gösterilen direnç daha büyük olur. Alternatif akımdaki bobinin bu direnci (XL) ile ifade edilir ve endüktif direnç ya da endüktif reaktans olarak tanımlanır.

Bobinin endüktif reaktansı, XL = 2.π.f.L denklemi ile bulunur.

Örnek 

Nüvesinin bağıl geçirgenliği μr = 200 olan bir bobinin sarım sayısı N =10 , bobin kesit yarıçapı r = 1cm, tel uzunluğu  ℓ =10cm havanın manyetik geçirgenliği μo 1,256.10-6 H / m  ise;

Örnek 

Bağıl nüve geçirgenliği µr = 300 olan bir bobinin sarım sayısı 200, kesit yarıçapı 50 cm, kullanılan telin uzunluğu 2 m dir.   Bu bobinin endüktansını bulunuz.

0 = 1,256×10-6 H/m)

Çözüm:

Endüktansı veren denklem,

L = µ.N2.A/ ℓ

µ = µr. µ0 = 300 x 1,256×10-6 H/m

µ = 377×10-6 H/m

N = 200

A = π.(0,5)2

ℓ = 2 m

L = 377×10-6 . (200)2 . (3,14).0,25
2

= 5,92 H

≅ 6 H

Örnek 

Endüktansı 24 H olan bir bobin Vs = 220sin(2.π.50.t) geriliminde çalıştırılmaktadır. Bu bobinin endüktif reaktansını bulunuz.

Çözüm:

Bobinin endüktif reaktansı,

XL = 2.π.f.L denklemi ile bulunur.

Vs = 220sin(2.π.50.t) ise f = 50 Hz dr.

XL = 2.(3,14).50.(24)

XL = 7536 Ω

XL = 7,54 k Ω

Örnek 

Bağıl nüve geçirgenliği µr = 250 olan bir bobinin sarım sayısı 80, kesit yarıçapı 40 cm, kullanılan telin uzunluğu 1,2 m dir. Bu bobinin endüktansını bulunuz.

0 = 1,256×10-6 H/m)

Çözüm:

L = µ.N2.A/ ℓ

µ = µr. µ0 = 250 x 1,256×10-6 H/m

µ = 314×10-6 H/m

N = 80

A = π.(0,4)2 = 0,16 m2

ℓ = 1,2 m

L = 314×10-6 . (80)2 . (3,14). (0,16)
1,2

L = 0,8 H

Örnek 

Endüktansı 0,8 H olan bir bobin Vs = 220sin(2.π.50.t) geriliminde çalıştırılmaktadır. Bu bobinin endüktif reaktansını bulunuz.

Çözüm:

XL = 2πf.L

f = 50 Hz

XL = 2.3,14 . 50 . 0,8

XL = 251 Ω

Benzer Yazılar

YAZAR : Admin

Elektronik Mühendisi / E.Üni. Kalibrasyon Lab. Sorumlusu / Biyomedikal Kalibrasyon Laboratuvarı Sorumlu Müdürü (Sağ.Bak.) / X-Işınlı Görüntüleme Sistemleri Test Kontrol ve Kalibrasyon Uzmanı (Sağ.Bak.) / Ultrason-Doppler Sistemleri Test Kontrol ve Kalibrasyon Uzmanı (Sağ.Bak.) - Hatalı veya kaldırılmasını istediğiniz sayfaları diyot.net@gmail.com bildirin

BU YAZIYI DA İNCELEDİNİZ Mİ ?

Endüktans

Bobin doğru akıma karşı devreye enerji verildiği ilk anda nispeten büyük bir zorluk gösterir. Ancak …

Bir cevap yazın