FLİP – FLOP

FLİP – FLOP Nedir ?

Lojik kapılarla oluşturulan flip-floplar, lojik devrelerde kullanılan en önemli bellek elemanlarıdır. Flip-flopları oluşturan lojik kapılar normalde kendi başlarına bilgi saklama kapasitesine sahip değillerdir. Ancak, birkaç tane kapı devresiyle bilgi saklama kapasitesi oluşturulabilir. Flip-flopların yapısında lojik kapılar olduğu için girişlerin değişimine bağlı olarak çıkış değeri de değişir. Flip-flopların bu anlık değişimine tetiklenme adı verilir ve bu değişimi sağlayan duruma ise flip-flop’un tetiklenmesi denir.
Lojik devreler, kombinasyonel (combinational) ve ardışıl (sequential) olmak üzere 2 bölümde incelenebilir.Kombinasyonel devreler Flip-flop dönüşümleri için kullanılur. Kombinasyonel devrelerde, herhangi bir andaki çıkış, sadece o andaki girişler tarafından belirlenir. Önceki çıkış değerlerinin sonraki çıkışa hiçbir etkisi söz konusu değildir. Ardışıl devrelerde ise bir önceki çıkış, mevcut girişlerle birlikte sonraki çıkışı tayin eder. Başka bir deyişle ardışıl devrelerin bellek özelliği vardır. Yani çıkışları aklında tutar ve giriş olarak kullanır.Flip-floplar da multivibratörlerde olduğu gibi ardışıl devrelerde kullanılır ve bir zamanlama palsi vardır. FF’ler ‘Latch’ veya ‘çift kararlı multivibratörler’gibi diğer isimlerle de adlandırılırlar. ‘Latch’ terimi belirli tip FF’ler için kullanılırken,’çift kararlı multivibratörler’ terimi FF’ler için kullanılan daha teknik bir terimdir.
Devreye çalışma gerilimi uygulandığı sürece durumu ve buna bağlı olarak çıkışındaki değeri devamlı olarak koruyabilen multivibratörlere flip – flop denir.
Lojik kapılarla gerçekleştirilen Flip-floplar, lojik devrelerde kullanılan en önemli bellek elemanlarıdır. Flip-floplarla devre tasarımını daha çok sayıcılar konusunda detaylı olarak işlenecektir. Çünkü sayıcıların tasarımı flip-floplarla gerçekleştirilmektedir. Ayrıca kaydedicinin (register) yapısında ve hafıza (memory) biriminin yapısında da flip-flop vardır.
Flip-flopları oluşturan lojik kapılar normalde kendi başlarına bilgi saklama kapasitesine sahip değildir. Ancak, birkaç tane kapı devresi bilgi saklama işlemi oluşturacak şekilde bağlanarak bilgi saklama işlemi gerçekleştirilebilir.

Flip- Flop Tipleri


Şekil 1 Flip-Flop devresi genel sembolü
Flip-flop’lar iki çıkışa sahiptirler. Bunlar Q ve Q’ dir. Q ve Q’ birbirlerinin tersidir. Yani Q = 1 ise Q’ = 0, Q = 0 isede Q’ = 1 olur. Yalnız aşağıdaki doğruluk tablolarında görüleceği gibi Q ve Q’ in aynı olduğu durumlar görülmektedir. Bu durumlar istenmez. Bu nedenlede bu çıkışı veren girişler kullanılmaz. Flip – Flop ‘lar clock (saat) palsi ile çalışırlar. Bu palsler sayesinde girişlere göre çıkışlarda değişimler Flip – Flop ‘lar lojik kapılardan oluşurlar. Ayrıca Flip – Flop ‘lar görülür. Sayıcıların ve Kaydedicilerin temelini oluştururlar.

a) R-S (reset-set) tipi Flip-Flop

R-S (reset-set) tipi Flip-Flop
Yukarıda R-S tipi flip-flop ‘un Ve Değil kapıları ile çizilmiş iç yapısı ve doğruluk tablosu görülmektedir. Tablodaki S’ ve R’ ‘in 1 olduğu durumda Q ve Q’ ‘in değişmediği görülür. Bu, çıkışların bundan önceki konumunu sakladığını belirtir. S’ ve R’ ‘in 0 olduğu durumda ise Çıkışların eşit olduğu görülür. Bu durumda flip-floplarda istenmeyen bir durumdur. Bu durumu sağlayan girişler değerleri kullanılmamalıdır.

b)  Tetiklemeli R-S (reset-set) tipi Flip – Flop :

Tetiklemeli R-S (reset-set) tipi Flip - Flop
Tetiklemeli R-S tipi flip-flop R-S tipi flip-flop’un önüne iki adet Ve Değil kapısı eklenerek elde edilmiştir. Flip-flop’a clock palsi gelmediği sürece çıkışlar değişmez. Yukarıdaki tabloda tetiklemeli R-S flip-flopun iç yapısı ve uyarım tablosu görülmektedir. Uyarım tablosu flip-floplarla devre tasarımında kullanılır. Tablodaki X ‘ler ise etkisiz elemanlardır. Yani 1 veya 0 olması durumda çıkışlar değişmez. Bazı kaynaklarda (X) yerine (d) ‘de yazılmaktadır. Bu işaretin yerine 0 veya1 koyulabilir. Ayrıca tablodaki Qn clock palsinden önceki durumu, Qn+1 ise clock palsinden sonraki durumu temsil etmektedir. Tablo FF ‘un çıkışının Qn’den Qn+1’e geçmesi için S ve R girişlerinin ne olması gerektiğini belirtir.

c) D (data) tipi Flip – Flop :

D (data) tipi Flip - Flop
Yukarıdaki D FF ‘un iç yapısında da görüldüğü gibi Tetiklemeli R-S FF ‘un iki ucu arasına değil kapısı eklenerek D FF elde edilmiştir. Doğruluk tablosunda görüldüğü gibi D FF clock palsi uygulandığında girişindeki bilgiyi aynen çıkışa iletir. D FF besleme olduğu sürece bilgi saklayabilir. clock palsi uygulanmadığı sürece FF ‘un girişleri ne olursa olsun çıkış sabittir. Böylece bilgiyi saklamış olur.

d) T (toggle) tipi Flip – Flop :

T (toggle) tipi Flip - Flop
T tipi FF ‘da  J-K tipi FF ‘un giriş ucalarının birleşiminden meydana gelmiştir. T FF ‘a clock palsi uygulandığında girişindeki bilginin değilini çıkışa verir. Yukarıda T tipi FF ‘un iç yapısı doğruluk tablosu ve uyarım tablosu görülmektedir.

e) J – K tipi Flip – Flop :

J - K tipi Flip - Flop
Yukarıdaki tabloda JK FF ‘un iç yapısı ve uyarım tablosu görülmektedir.

f) Master – Slave tipi Flip – Flop :

Master - Slave tipi Flip - Flop
Yukarıda Master – Slave FF ‘un sembolü ve iç yapısı görülmektedir.

Benzer Yazılar

YAZAR : Admin

Elektronik Mühendisi X-Işınlı Görüntüleme Sistemleri Test Kontrol ve Kalibrasyon Uzmanı (Sağ.Bak.)

BU YAZIYI DA İNCELEDİNİZ Mİ ?

555 Entegre İle Flip Flop

555 Zamanlayıcı Entegresi ile yapılmış flip-flop devresi. 555 Entegresi: 555 Entegresi asimetrik ve simetrik kare dalga …

Bir cevap yazın