ÖLÇÜM BİRİMLERİ

Ölçüm sonucunda elde edilen sayılar, fiziksel büyüklüklere bağlı olarak çeşitli birimlerle birlikte bir anlam ifade eder. Çok değişik fiziksel büyüklük olmasına rağmen, bunların bir kısmı temel birim olarak seçilmiştir. Diğer büyüklükler ise, temel büyüklük (Temel birimler) cinsinden ifade edilirler.
İlk olarak 1898 yılında birçok ülkenin gönderdiği temsilcilerden oluşmuş Uluslararası Ağırlıklar ve Ölçüler Konferansında temel birimler belirlenmiştir. Daha sonra 1960 yılında birim, tanım ve semboller güncelleştirilmiştir. Bu sistem Uluslararası Birim Sistemi ( Systeme International d’Unite SI ) olarak bilinir.
Uluslararası Sistem (SI) dışında çeşitli ülkelerin kullandığı Özel Birim Sistemleri de hala kullanılmaktadır.
Uluslararası Sistemin kabul ettiği yedi Temel Birim vardır.

Fiziksel Büyüklük –  Birim – Simge

Uzunluk – metre – m
Kütle –  kilogram – kg
Zaman – saniye – s
Elektrik Akım Şiddeti – amper – A
Sıcaklık – kelvin – K
Madde Miktarı – mol – mol
Işık Şiddeti – candela – cd

Uzunluk için metre (m), (13 Ekim 1960 – Paris) 1 metre, asil gazlardan olan kriptonun 86. izotopunun ışınlanmasının portugal spektral çizgisinin boşluktaki dalga uzunluğu olmak üzere, 1 m = 1 650 763,73 ‘ya eşit alındı. (Ekim 1960 – Paris)
Kütle için Kilogram (kg), (Sévre’de muhafaza edilen normal kilogram) 1 gram suyun yoğunluğunun en büyük olduğu 4°C deki sıcaklıkta 1 cm3 suyun kütlesine eşittir. 1 kg = 1000 g
Zaman için saniye (s), (13. Ölçü ve Ağırlıklar Genel Konferansı – 1967) 1 saniye, alkalik metal grubundan olan Caesium (sezyum) (55) un atom çekirdek çeşiti olan Nuklid 133Cs atomunun esas durumunun her iki hiper küçük yapılış terkibi seviyesi arasındaki geçişin ışınlanmasına tekabul eden periyodunun 9 192 631 770 katına eşittir.
Elektrik Akım Şiddeti için Amper (A), (1954) 1 absolü Amper, 1 metre mesafede birbirlerine paralel duran iki iletkenin yardımıyla, bu çift iletkenin birbirlerinin her metre uzunluğu üzerine 2.10-7 m.kg.s-2 değerle tesir eden bir kuvvet, zamanla değişmeyen bir akım şiddeti olarak ifade edilir. Akım şiddeti Amper, saniyede iletken kesidinden geçen 6,25.1018 elektronlardan oluşan bir elektron akışına, takriben, tekabül eder.
Sıcaklık için Kelvin (°K) SI Birim Sisteminde suyun üçlü noktasının (buz, su, buhar) termodinamik sıcaklığının 273,16 da birine eşit olan termodinamik sıcaklık temel birimdir. Burada üçlü noktanın sıcaklığı kimyasal birlik içinde bulunan bir maddenin aynı zamanda üç safhada (durumda) denkede meydana gelen sıcaklık noktasıdır. Su için bu üçlü nokta 0,0100°C ve 4,58 Torr’daki
sıcaklıkta bulunmaktadır.
Işık Şiddeti için Candela (cd), (1946) 1 Candela, SI birimlerinde fotometrik (ışık şiddeti) temel birimi (cd). Metrekare (m2) başına 101,325 Newtonluk bir basınç platin ergime noktasındaki sıcaklığında (1769.3°C) eşit sıcaklıkta bulunan 1/600.000 m2 lik bir kara (siyah) cismin dik doğrultuda yaydığı ışığın şiddeti Candela olarak alınır.
Madde miktarı için mol (mol) 1 mol, fiziksel-kimya alanında 1 mol karbon izotopunun (12C) 12,000,000 gram molekülü kadar bulunan miktarıdır.

Türetilmiş Birimler

Metroloji alanında yapılan ölçümlerin izlenebilirlik açısından, uluslararası birimler sisteminde oluşturulmuş  7 adet Temel birimin çarpım veya bölümü ile türetilmiş olan diğer birimler.

Ölçüm Birimlerinin Katları

Kütle Ölçüleri
1 gram (g) = 1000 miligram (mg)
1 dekagram (dag) = 10 g
1 kilogram (kg) = 1000 g
1 kental = 100 kg
1 ton = 1000 kg

Uzunluk Ölçüleri
1 metre (m) = 10 dm
1 desimetre (dm) = 10 cm
1 santimetre (cm) = 10 mm
1 kilometre (km) = 1000 m

Yüz Ölçüleri
1 metrekare (m2) = 100 dm2 = 10 000 cm2 = 1 000 000 mm2
1 ar (a) = 100 m2
1 dekar (da) = 1000 m2 = 10 a
1 hektar (h) = 10 da = 10 000 m2 = 100 a
1 kilometrekare (km2) = 100 h = 1000 da = 1 000 000 m2
Mekan ve Boşluk Ölçüleri, Sıvı Ölçüleri
1 metre (kübik) küb (m3) = 1000 dm3 = 1 000 000 cm3 = 1 000 000 000 mm3
1 litre (l) = 1 dm3
1 hektolitre = 100 l

Basınç Ölçüleri
mili bar (mbar), milimetre cıva sütunu (mm Hg, Torr)
1000 mbar = 750 mm Hg.
1 bar = 1000 mbar = 1 000 000 Pascal (Pa)

Güç Ölçüleri
1 kilowatt (kW) = 1000 Watt (W)
1 mega Watt (MW) = 1000 kW
1 Beygir kuvveti = 735,5 W

Elektrik Ölçüleri
Akım şiddeti : 1 Amper (A)
Gerilim : 1 Volt (V)
Direnç : 1 ohm ( )
Elektrik yükü : 1 Coulomb = 1 amper saniye

UZUNLUK ÖLÇÜLERİ
1 santimetre (cm) 10 mm 0.3937 inç
1 metre (m) 100 cm 1.0936 yarda
1 santimetre (cm) 10 mm 0.3937 inç
1 metre (m) 100 cm 1.0936 yarda
1 foot (ayak) 12 inç 0.3048 cm
1 yard (yarda) 3 feet (ayak) 0.9144 m
1 kara mili 1609 m
1 deniz mili 1852m
ALAN ÖLÇÜLERİ
1 santimetre kare (cm 2) 100 mm 2 0.1550 inç kare
1 metre kare (m 2 ) 10.000 cm 2 1.1960 yarda kare
1 hektar (ha) 10.000m 2 2.4711 acre
1 kilometre kare (km 2 ) 100 hektar 0.3861 mil kare
1 inç kare 6.4516cm 2
1 ayak kare 144 inç 929cm 2
1 yarda kare 9 ayak kare 0.8361m 2
1 acre 4840 yarda kare 4046.86m 2
1 mil kare (sq.mil) 640 akre 259 hektar
AĞIRLIK ÖLÇÜLERİ
1 gram (gr) 1000 mg 0.0353 ounce
1 kilogram (kg) 1000 gr 2.2046 pound
1 ton 1000 kg 1.1023 küçük ton
1 onunce (oz) 0.0625 pound 28.350 gr
1 pound (lb) 16 ounce 0.4536 kg
1 küçük ton 2000 pound 0.9072 ton
1 büyük ton 2240 pound 1.0161 ton
HACİM ÖLÇÜLERİ
1 santimetre küp (cm 3 ) 0.061 inç küp
1 desimetre küp (dm 3 ) 1000 cm3 0.0353 ayak küp
1 metre küp (m3 ) 1000 dm3 1.3079 yarda küp
1 inç küp 16.390 cm3
1 ayak küp 1728 inç küp 28.320 dm3
1 yarda küp 27 ayak küp 0.7646 m 3
TARTILAR
1 litre (lt) 1 dm3 0.2642 galon (ABD)
1 hektolitre (hl) 100 litre 2.83178 bushel (ABD)
1 pint-kuru (ABD) 0.9689 pint (İngiliz) 0.5506 litre
1 pint-yat (ABD) 0.8327 pint (İngiliz) 0.4732 litre
1 pint (İngiliz) 1.0321 pint (ABD) 0.5683 litre
1 bushel (ABD) 64 pint (ABD) 35.238 litre
1 bushel (İngiliz) 8 galon (İngiliz) 36.369 litre
1 galon (ABD) 8 pint (ABD) 3.7853 litre
1 galon (İngiliz) 8 pint (İngiliz) 4.5461 litre
GÜÇ BİRİMLERİ
1 kilovat (kw) 1 kw 102 kg-m/sn
1kilogram-metre/saniye (kg-m/sn) 9.81 x 10 3 kw 1 kg-m/sn
1 kilogram-kalori/saniye (kg-cal/sn) 4.19 kw 427kg-m/sn
1 beygir gücü (metrik) 0.736 kw 75 kg-m/sn
1 beygir gücü (hp) 0.746kw 76.04kg-m/sn
1 İngiliz ısı birimi/saniye (BTHU/sn) 1.06 kw 427kg-m/sn
1 ayak-libre/saniye (ft-lb/sn) 1.36 x 10 3 kw 0.138kg-m/sn
ENERJİ BİRİMLERİ
1 joule 981 gr-cm
1 kilogram-metre/saniye (kg-m/sn) 1kg-m 9.81 x 10 7 joule
1 kilovat-saat (kw-st) 3.6 x 10 13 joule 367 x 10 3 kg-m
1 kilogram-kalori 860 kw-st 3.1562 x 10 8 kg-m
1 beygir gücü-saat (metrik) 1.36 kw-st
1 beygirgücü-saat 1.341 kw-st
1 BTHU 3.41 x 10 3 kw-st
1 ft-lb 2.66 x 10 6 kw-st

 

Benzer Yazılar

YAZAR : Admin

Elektronik Mühendisi X-Işınlı Görüntüleme Sistemleri Test Kontrol ve Kalibrasyon Uzmanı (Sağ.Bak.)

BU YAZIYI DA İNCELEDİNİZ Mİ ?

ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ

Açıölçer: açıları ölçmeye yarayan aygıttır. Altimetre: deniz seviyesine göre bir yerin yüksekliğini ölçebilen özel bir …

Bir cevap yazın