Otomasyon Nedir ?

Otomasyon Nedir?

Otomasyon, bir işin insan ile makine arasında paylaşılmasıdır.

İnsanlar tarafından yapılan bazı işlerin makinalar tarafından yapılmasını ve insan müdahalesine gerek kalmadan işlem sıralarının kontrol edilmesini sağlamak için tasarlanmış imalat sistemlerine otomasyon denir.

Otomasyon mekanik, elektronik ve bilgisayar tabanlı sistemlerin imalatı gerçekleştirmesi ve kontrol etmesi ile ilişkili bir teknoloji sistemidir. Otomasyonun ana amacı hızlı ve ekonomik üretim değil, rekabette güçlü olabilmek, hizmet kalitesini artırmaktır.

otomasyon nedir

Otomasyon endüstride, yönetimde ve bilimsel işlerde insan aracılığı olmadan işlerin otomatik olarak yapılmasıdır. Bir iş yerinde, iş verimini arttırmak amacı ile makinalaşma. Diğer bir ifade ile yapılan bir işin insan ile makina arasında paylaşılmasına otomasyon denir. Toplam işin paylaşım yüzdesi otomasyonun düzeyini tespit eder. İnsan gücünün yoğun olduğu otomasyon sistemleri yarı otomasyon, makinanın yoğun olduğu sitemlere de tam otomasyon denir.

Otomasyon ile emekten tasarruf edilerek, üretimde belli hizmetler makineler tarafından yapılır. Bu makinelerin kullanılması ile üretim, sürekli, otomatik olarak ve herhangi bir müdahaleyi gerektirmeden gerçekleştirilir.

Sanayi devriminden bu yana yakın geçmişimizde üretmek tek başına yeterli olmamıştır. Bütün dünyanın açık bir pazar haline geldiği rekabetçi şartlarda üretimi; hızlı, standart, güvenli, verimli kılmak bir zorunluluk olmuştur. Endüstride bu zorunluluğun karşılığı kesinlikle otomasyondur. Otomasyon tek bir cihaz ile değil, bir çok kontrol ve otomasyon teknolojisi ünitelerinin kollektif çalışmasıyla yapılabilir.

Otomasyon kelimesinin İngilizcesi automation, kökeni Fransızca’dır. Eski Yunan dilindeki “automatos” kelimesi, yani kendi kendine hareket eden “spontane” kelimesinden gelir.

Bir zamanlar sadece insanlar tarafından yapılan veya insanlar tarafından yapılması imkansız olan bazı işlerin günümüzde makinalar tarafından yapılabilmesine yönelik olan çalışmalardır. (İşçinin görevinin makinalar tarafından yapılması mekanizasyon olarak tanımlansada genel olarak otomasyon, makinelerin kendi-kendine idare edebileceği bir sistemi anlatır.)

Otomasyonun Avantajları

  • Kalite artışı,
  • Üretim maliyetinin düşmesi,
  • Rekabet gücünün artması,
  • İş kazalarının azalması
  • Zamandan tasarruf sayılabilir.

Bu avantajlar da işletmeye hız ve kâr olarak geri dönmektedir.

Otomasyonun Dezavantajları

  • Otomasyon sistemlerinin dezavantajı ise ilk montajının maliyetli olmasıdır.
  • Maliyet, uzun zamanda çoğu otomasyon sistemlerinde kendini amorti etmektedir.
  • Fabrika otomasyon sistemleri ile fabrika çalışanlarının sayısında azalmaya, otomasyon sonucu işletmelerin yatırım harcamaları fazlalaşır ve işsizlik durumu ortaya çıkar.

Otomaton (çoğulu otomat)

İnsan müdahalesine gerek kalmadan, kendi güç kaynağı olan kompleks işlemleri yapan sistemlerdir. Genel olarak makina ve cihazların yerini almaktadır. (Örneğin robot)

Robot

Otomatik kontrol altında manipülasyon (elle işleme) yapan programlanabilen mekanik cihazdır.

Robotik

Robotların, bilgisayar kontrollü mekanik sistem ve otomatik cihazların tasarlandığı, üretildiği ve geliştirildiği bilim ve teknoloji dalıdır.

Sibernetik

Kontrol ve iletişimi, organizmalar, organik işlemler ve mekanik-elektronik sistemlerde inceleyen bilim dalına sibernetik denir.

Siber

Sibernetik, siborg v.b. kelimerde kullanılan bir örnektir

Bilgisayar

Bilgi sistemleri, sanal gerçeklik, interneti anlatan bir kelimedir.

Yapay zeka

Makinelerin tahmin edilebilen yada edilemeyen yeni durumlar karşısında karar verip, eyleme geçebilmelerini sağlayabilme yeteneğidir.

Robotlar, otomotiv endüstrisinde kaynak görevlerinde oldukça sık kullanılmaktadır. Robotlar, çalışırken insanlara göre çok daha hızlı ve daha az hata yapmaktadırlar. Günümüzde bilgisayar ve robot teknolojisindeki gelişmelerle daha da karmaşık görevleri de yapabilmektedirler.

Otomasyon Nerelerde Karşımıza Çıkar?

  • Güvenlik uygulamalarında
  • Bilimsel çalışmalarda
  • İş yerlerimizde (bilgisayar, yazıcı, …)
  • İmalatta
  • Cebinizde (cep telefonu)
  • Taşıma işlemlerinde (lojistik)
  • Evde (buzdolabı, kombi, çamaşır makinası, bulaşık makinesi, akıllı cihazlar…)
  • Sağlık uygulamalarında
  • Elektrik hizmetinin verilmesi
  • Hava tahmini
  • Arabalar
  • İnternetten arama yapabilmek, sosyal siteler
  • Fotoğraflar ve videoya kayıt etmek
  • Asansörler
  • Otomatik vezne makinesi (ATM)

Otomasyon hayatımızda günlük olarak sıkça karşımıza çıkar. Geri besleme (Feedback), otomatik kontrolün temel elemanlarındandır.

Resimde, bir termostat bilgisi, oda sıcaklığının kontrolünde kullanılmaktadır. Kontrol elemanı termostattan aldığı bilgiyle istenen sıcaklık bilgisini karşılaştırarak, gereken komutu ısıtıcıya iletir. Bu döngünün birçok defa tekrarlanması ile istenen sıcaklığa ulaşılarak bu sıcaklık derecesi sabit tutulmaktadır.

Otomasyon Sistemleri

Endüstriyel otomasyon sistemleri; üretim görevlerini tamamlamak için robotik cihazların kullanılmasıdır. Otomasyon, mal ve hizmet teslim üretiminde verimliliği en uygun duruma getirmek (optimize etmek) için makineleri yada teknolojilerin kullanımıdır. Otomasyon iş yerinde, iş verimini arttırmak için makineleşmedir. Endüstriyel otomasyon teknolojileri ile emeğe daha az ihtiyaç duyulmaktadır. Üretim için belli hizmetler makineler tarafından devamlı, otomatik olarak seri bir şekilde yapılır.

Otomasyon Sistemi Nedir? (automation systems);

Daha önceleri insan emeği ile yapılan işlerin, bilgisayarlar, mekanik aletler ve kendi kendine çalışan makineler ile yapılmasına otomasyon sistemi denir.

Bu kavram önceleri imalat süresi boyunca malzemelerin bir makineden diğer bir makineye otomatik şekilde aktarılmasını, her birinde üretimin belli bir bölümünün yapılarak, insan emeğine ihtiyaç olmadan imalatın gerçekleştirilmesi olarak tanımlanıyordu.

Teknolojinin gelişmesiyle, bu sisteme otomatik iletişim ve denetim mekanizmaları da eklenmiş, iletişim, bir makinenin veya üretim aracının bilgisayar programındaki bilgiler doğrultusunda faaliyet sürdürmesidir. Otomatik denetimde makinenin yaptığı işler önceden programlanır. Bu programlama doğrultusunda bir sapmanın ortaya çıkması halinde, gereken düzeltmenin kendiliğinden sağlanması durumudur.

Otomasyon, ikinci Dünya Savaşı’ndan sonra Batılı sanayileşmiş ülkelerde, verimliliği hızla arttırmıştır. Ama bu gelişmenin olumsuz etkileri de olmuştur. Bunlar arasında iş gücüne, vasıfsız emeğe olan talep azaldığından bunun sonucuda da işsizliğe yol açmıştır. Bu şekildeki işsizliğe teknolojik işsizlik denir.

Bir fabrikada kullanılan otomosyon sistemleri, bilgisayar ekranında sisteminin işleyişini, eğer varsa arızanın yerini, üretilen ürün miktarını vs fabrikayı ilgilendiren birçok bilgilere erişim ve kontrol kolaylığı sağlar. Robot makine başlangıç için pahalı olabilir. Üretim işçiler için aylık ücret kaybı, şirket için tasarruf sağlar.

Otomasyon Çeşitleri

Genellikle her sektörde otomasyona geçilmiştir.

  • Endüstriyel makina otomasyonu
  • Muhasebe otomasyon sistemi
  • Öğrenci otomasyonu
  • Fabrika otomasyon
  • Bina otomasyon sistemleri
  • Ev otomasyonu
  • Akıllı bina otomasyonu
  • Akıllı ev otomasyonu
  • Barkod otomasyon sistemi
  • Depo otomasyon sistemleri
  • Kütüphane otomasyonu
  • Aydınlatma otomasyon sistemleri
  • Plc otomasyonu
  • Market otomasyon sistemleri
  • Endüstriyel otomasyon sistemleri
  • Sera otomasyon sistemleri

Otomasyon çeşitleri genel olarak devamlı ve sık sık, ayrı işlemler için programlanmış bir dizi uygulandığı, bir sensör kullanarak ölçümlerin yapıldığı veya bir dizi aralığında ölçülen değerleri değişken tutmak için hesaplanan ayarlamalar yaparak ve sıra kontrolü içeren geri besleme kontrolü türleri mevcuttur.

YAZAR : Admin

Elektronik Mühendisi / E.Üni. Kalibrasyon Lab. Sorumlusu / Biyomedikal Kalibrasyon Laboratuvarı Sorumlu Müdürü (Sağ.Bak.) / X-Işınlı Görüntüleme Sistemleri Test Kontrol ve Kalibrasyon Uzmanı (Sağ.Bak.) / Ultrason-Doppler Sistemleri Test Kontrol ve Kalibrasyon Uzmanı (Sağ.Bak.) - Hatalı veya kaldırılmasını istediğiniz sayfaları diyot.net@gmail.com bildirin

BU YAZIYI DA İNCELEDİNİZ Mİ ?

Mikroişlemci

Mikroişlemci, bir bilgisayar sisteminde programların işletilmesinden sorumlu olan ve tüm bileşenleri merkezi şekilde kontrol eden …

Bir cevap yazın