Ülkelerde Volt / Frekans Neden Farklı

50Hz60Hz
Üç fazlı alternatif akıma dayalı elektrik üretim , dağıtımı 19. Yüzyıl Doğru akım Nikola Tesla tarafından geliştirildi. Tesla Altenatif akım sisteminin, güç dağıtımı açısından kayıpları yüksek olan doğru akım sistemine göre üstün olduğunu belirlemişti. Yaptığı araştırma ve hesaplamalardan sonra, Altenatif akımda güç üretimi için en uygun frekansın saniyede 60 salınım, yani 60 Hz olduğu sonucuna vardı. Bu frekansla birlikte 240V luk gerilim düzeyini öneriyordu. Fakat bu durum, 110V luk doğru akım sistemlerini devreye sokmuş bulunan ve düşük voltajın daha güvenli olduğunu savunan Thomas Edisonla ters düşmelerine neden oldu. Zamanla, elektrik kullanımı yaygınlaştıka, daha uzak mesafelere güç iletebilmek amacıyla Doğru akım dan Altenatif akıma geçildi. Bu yapılırken, Tesla nın 60Hz önerisi benimsenmişti. Fakat Edison un yerleştirmiş olduğu 110V luk gerilim düzeyi korundu.
Avrupada ise; Alman AEG firması Avrupa daki ilk güç üretim tesisini inşa ettiğinde, işe 110V luk gerilimle başlandı. Halbuki bu, pek de isabetli bir seçim değildi. Çünkü, düşük gerilim bazı sıkıntılara yol açıyordu. Aynı güçle çalışan iki cihazdan; 110V luk olanı, 220 V luk olanına oranla, iki misli akım çekmek zorundadır. Sonuç olarak, düşük gerilim tercihi halinde; kablo kesitlerinin daha kalın olması gerekir ve hattan çekilebilecek güç miktarı daha düşüktür. Ayrıca, cihazların ilk anahtarlama anlarında çekeceği geçici akımlar yüksektir ve güvenlik amacıyla, prizlere giden dağıtım hatlarına devre kesicilerin konması gerekir. Dolayısıyla, bu sıkıntıları aşabilmek ve aynı bakır tel kesitinden daha az kayıpla daha fazla güç çekebilmek için gerilimi arttırmak gerekiyordu. Nitekim, zamanla 220V standardına yönelindi.
AEG mühendisleri frekans seçiminde de hata yapmış ve 60, onlu sayı sistemine ve metre standardındaki birimler dizilimine uymadığı için, frekansı 50 Hz olarak seçmeyi tercih etmişlerdi. Halbuki 50Hz, üretimde %20 daha az etkin, iletimde %10-15 daha verimsizdir ve trafo üretiminde, %30 a varan oranda daha büyük sarımların ve manyetik çekirdek malzemesinin kullanımını gerektirir. Öte yandan, elektrik motorları düşük frekanslarda daha verimsiz çalışır ve elektrik kayıplarıyla, bu kayıpların yol açtığı ek ısıya dayanıklı olmaları için, daha sağlam yapılmaları gerekir. Ancak, AEG o sıralarda bu alanda bir tekel oluşturduğundan, benimsediği frekans standardı tüm kıtaya yayıldı. İngiltere de ise, ta ki II. Dünya Savaşı ndan sonra 50Hz standardı benimsenene kadar, her iki frekans da kullanıldı. Bugün ülke olarak sadece; Peru, Ekvator, Guyana, Filipinler ve Güney Kore, Tesla nın 60Hz frekans önerisini, 220-240V gerilimle birlikte kullanıyor. Avrupa düşük frekans tercihinin doğurduğu ek maliyetleri üstlenirken, ABD ve Japonya düşük gerilimin sıkıntılarını yaşıyor. Bu nedenle olsa gerek, devre kesiciler ABD de, Avrupa dan çok daha önceleri yaygınlaşmış bulunuyor. Ancak, ABD deki yeni inşa edilen binalar artık, nötür uçla arasında 115V gerilim bulunan iki faz ucuna ayrılmış halde, 230V luk gerilim alıyor. Böylelikle fırın gibi fazla güç kullanan ana aygıtlar, 230V a bağlanıyor. Avrupa dan sağlanan elektrikli aygıtlar, frekans farkını kabul ettikleri takdirde bu prizlere bağlanabiliyor.
Ortaya çıkan yeni teknolojilerle ilgili olarak hep, bazı tercihlerin yapılması ve kararların alınması gerekir. Yapılan tercihlerin hepsi, her zaman isabetli olmayabildiği gibi; hatalı tercihlerin uzun vadeli faturası ağır, geriye dönüşü ise daha da maliyetli olabilir. Ancak, tercihlerin tam isabetliliğini sağlamak endişesiyle kararsızlığa kapılmak; o teknolojinin hayata geçirilmesini ertelemek ve bu arada, kullanımının sağlayacağı yararlardan yoksun kalmak anlamına gelir. Ki bu felç hali çoğu kez, toplumsal gelişme açısından maliyeti en yüksek olan alternatiftir. Elektrik gücü üretim ve dağıtımındaki frekans ve gerilim tercihlerinin öyküsü, yeni teknolojiler karşısında ne denli cesur ve ne denli dikkatli olunması gerektiğinin tipik bir öyküsüdür.

Elektrik Fiş ve Priz Çeşitleri

fis piriz

Aşağıda, IEC tarafından standartlaştırılmış 14 çeşit elektrik fişi ve prizi ile bu fiş ve priz türlerini kullanan ülkelerin listesi ve kullanılan voltaj ve elektrik frekansı standartları yer almaktadır.

Ülke Adı
Fiş ve Priz Çeşitleri

Kullanılan Gerilim ve Frekans
Afganistan C Tipi, F Tipi 220V, 50Hz
Güney Afrika C Tipi, D Tipi, M Tipi, N Tipi 230V, 50Hz
Orta Afrika C Tipi, E Tipi 220V, 50Hz
Arnavutluk C Tipi, F Tipi 230V, 50Hz
Cezayir C Tipi, F Tipi 230V, 50Hz
Amerika Birleşik Devletleri A Tipi, B Tipi 120V, 60Hz
Andorra C Tipi, F Tipi 220V, 50Hz
Angola C Tipi 220V, 50Hz
Antigua ve Barbuda A Tipi, B Tipi 230V, 60Hz
Suudi Arabistan G Tipi 220V, 230V, 60Hz
Arjantin Tip C, Tip I 220V, 50Hz
Ermenistan C Tipi, F Tipi 230V, 50Hz
Avustralya Tip I 230V, 50Hz
Avusturya C Tipi, F Tipi 230V, 50Hz
Azerbaycan C Tipi, F Tipi 220V, 50Hz
Bahama A Tipi, B Tipi 120V, 60Hz
Bahreyn G Tipi 230V, 50Hz
Bangladeş C Tipi, D Tipi, G Tipi, K Tipi 220V, 50Hz
Barbados A Tipi, B Tipi 115V, 50Hz
Flemenkçe C Tipi, F Tipi 230V, 50Hz
Belarus C Tipi, F Tipi 220V, 50Hz
Belçika C Tipi, E Tipi 230V, 50Hz
Belize A Tipi, B Tipi, G Tipi 110V, 220V, 60Hz
Benin C Tipi, E Tipi 220V, 50Hz
Bhutan C Tipi, D Tipi, F Tipi, G Tipi, M Tipi 230V, 50Hz
Bolivya A Tipi, C Tipi 115V, 230V, 50Hz
Bosna Hersek C Tipi, F Tipi 230V, 50Hz
Botsvana D Tipi, G Tipi, M Tipi 230V, 50Hz
Brezilya C Tipi, N Tipi 127V, 220V, 60Hz
Birleşik Krallık (İngiltere) G Tipi 230V, 50Hz
Brunei Darussalam G Tipi 240V, 50Hz
Bulgaristan C Tipi, F Tipi 230V, 50Hz
Burkina Faso C Tipi, E Tipi 220V, 50Hz
Burundi C Tipi, E Tipi 220V, 50Hz
Çek C Tipi, E Tipi 230V, 50Hz
Çad C Tipi, D Tipi, E Tipi, F Tipi 220V, 50Hz
Acı biber C Tipi, L Tipi 220V, 50Hz
Çin A Tipi, C Tipi, I Tipi 220V, 50Hz
Danimarka C Tipi, E Tipi, F Tipi, K Tipi 230V, 50Hz
Cibuti C Tipi, E Tipi 220V, 50Hz
Domikia D Tipi, G Tipi 230V, 50Hz
Ekvador A Tipi, B Tipi 110V, 60Hz
El Salvador A Tipi, B Tipi 115V, 60Hz
Eritre C Tipi, L Tipi 230V, 50Hz
Estonya C Tipi, E Tipi 230V, 50Hz
Etiyopya C Tipi, E Tipi, F Tipi, L Tipi 220V, 50Hz
Fiji Tip I 240V, 50Hz
Filipinler A Tipi, B Tipi, C Tipi 220V, 60Hz
Finlandiya C Tipi, F Tipi 230V, 50Hz
Gabon C Tipi 220V, 50Hz
Gambiya G Tipi 230V, 50Hz
Georgia C Tipi, F Tipi 220V, 50Hz
Gana D Tipi, G Tipi 230V, 50Hz
Grenada G Tipi 230V, 50Hz
Guatemala A Tipi, B Tipi 120V, 60Hz
Gine C Tipi, F Tipi, K Tipi 220V, 50Hz
Gine Bissau C Tipi 220V, 50Hz
Ekvator Ginesi C Tipi, E Tipi 220V, 50Hz
Guyana A Tipi, B Tipi, D Tipi, G Tipi 240V, 60Hz
Haiti A Tipi, B Tipi 110V, 60Hz
Honduras A Tipi, B Tipi 110V, 60Hz
Hong Kong D Tipi, G Tipi 220V, 50Hz
Macaristan C Tipi, F Tipi 230V, 50Hz
Hindistan C Tipi, D Tipi, M Tipi 230V, 50Hz
Endonezya C Tipi, F Tipi 220V, 50Hz
Irak C Tipi, D Tipi, G Tipi 230V, 50Hz
İran C Tipi, F Tipi 220V, 50Hz
İrlanda G Tipi 230V, 50Hz
İzlanda C Tipi, F Tipi 230V, 50Hz
İsrail C Tipi, H Tipi, M Tipi 230V, 50Hz
İtalya C Tipi, F Tipi, L Tipi 230V, 50Hz
Jamaika A Tipi, B Tipi 110V, 50Hz
Japonya A Tipi, B Tipi 110V, 50Hz, 60Hz
Almanca C Tipi, F Tipi 230V, 50Hz
Ürdün B Tipi, C Tipi, D Tipi,
F Tipi, G Tipi, J Tipi
230V, 50Hz
Kamboçya A Tipi, C Tipi, G Tipi 230V, 50Hz
Kamerun C Tipi, E Tipi 220V, 50Hz
Var A Tipi, B Tipi 120V, 60Hz
Kazakistan C Tipi, F Tipi 220V, 50Hz
Kenya G Tipi 240V, 50Hz
Kırgızistan C Tipi, F Tipi 220V, 50Hz
Kiribati Tip I 240V, 50Hz
Kolombiya A Tipi, B Tipi 110V, 60Hz
Oda C Tipi, E Tipi 220V, 50Hz
Kongo Cumhuriyeti C Tipi, E Tipi 230V, 50Hz
Güney Kore C Tipi, F Tipi 220V, 60Hz
Kuzey Kore A Tipi, C Tipi, F Tipi 220V, 110V, 50Hz, 60Hz
Kosta Rika A Tipi, B Tipi 120V, 60Hz
Hırvatistan C Tipi, F Tipi 220V, 50Hz
Çünkü A Tipi, B Tipi 110V, 60Hz
Kuveyt C Tipi, G Tipi 240V, 50Hz
Laos A Tipi, B Tipi, C Tipi, E Tipi, F Tipi 230V, 50Hz
Letonya C Tipi, F Tipi 230V, 50Hz
Lübnan A Tipi, B Tipi, C Tipi, D Tipi, G Tipi 220V, 50Hz
Lesotho Tip M 220V, 50Hz
Liberya A Tipi, B Tipi, C Tipi, E Tipi, F Tipi 120V, 220V, 50Hz, 60Hz
Libya C Tipi, D Tipi, F Tipi, L Tipi 127V, 230V, 50Hz
Lihtenştayn C Tipi, J Tipi 230V, 50Hz
Litvanya C Tipi, F Tipi 220V, 50Hz
Lüksemburg C Tipi, F Tipi 230V, 50Hz
Madagaskar C Tipi, D Tipi, E Tipi, J Tipi, K Tipi 127V, 220V, 50Hz
Makedonya C Tipi, F Tipi 230V, 50Hz
Maldivler A Tipi, C Tipi, D Tipi, G Tipi, J Tipi,
K Tipi, L Tipi
230V, 50Hz
Malawi G Tipi 230V, 50Hz
Malezya A Tipi, C Tipi, G Tipi, M Tipi 240V, 50Hz
Mali C Tipi, E Tipi 220V, 50Hz
Malta G Tipi 230V, 50Hz
Fas C Tipi, E Tipi 127V, 220V, 50Hz
Moritanya C Tipi 220V, 50Hz
Mauritius C Tipi, G Tipi 230V, 50Hz
Meksika A Tipi, B Tipi 127V, 50Hz
Mısır C Tipi, F Tipi 220V, 50Hz
Mikronezya (Adaları) A Tipi, B Tipi 120V, 60Hz
Moldavya C Tipi, F Tipi 220V, 50Hz
Monako C Tipi, D Tipi, E Tipi, F Tipi 230V, 50Hz
Moğolistan C Tipi, E Tipi 220V, 50Hz
Karadağ C Tipi, F Tipi 230V, 50Hz
Mozambik C Tipi, F Tipi, M Tipi 220V, 50Hz
Myanmar C Tipi, D Tipi, F Tipi, G Tipi 220V, 50Hz
Namibya Tip D, Tip M 230V, 50Hz
Nauru Tip I 240V, 50Hz
Nepal C Tipi, D Tipi, M Tipi 230V, 50Hz
Nijer A Tipi, B Tipi, C Tipi, D Tipi,
E Tipi, F Tipi
220V, 50Hz
Nijerya D Tipi, G Tipi 230V, 50Hz
Nikaragua A Tipi, B Tipi 120V, 60Hz
Norveç C Tipi, F Tipi 230V, 50Hz
Umman C Tipi, G Tipi 240V, 50Hz
Pakistan C Tipi, D Tipi, G Tipi, M Tipi 230V, 50Hz
Saray A Tipi, B Tipi 120V, 60Hz
Panama A Tipi, B Tipi 110V, 60Hz
Fildişi Sahili C Tipi, E Tipi 230V, 50Hz
Papua Yeni Gine Tip I 240V, 50Hz
Paraguay C Tipi 220V, 50Hz
Fransa C Tipi, E Tipi 230V, 50Hz
Peru A Tipi, B Tipi, C Tipi 220V, 60Hz
Polonya A Tipi, B Tipi 120V, 60Hz
Portekiz C Tipi, F Tipi 230V, 50Hz
Katar D Tipi, G Tipi 240V, 50Hz
Temsilci Baraj Birası C Tipi, D Tipi, E Tipi 220V, 50Hz
Dominik Cumhuriyeti A Tipi, B Tipi 110V, 60Hz
Romanya C Tipi, F Tipi 230V, 50Hz
Rusya C Tipi, F Tipi 220V, 50Hz
Ruanda C Tipi, J Tipi 230V, 50Hz
Saint Kitts ve Nevis A Tipi, B Tipi, D Tipi, G Tipi 230V, 60Hz
Aziz Lucia G Tipi 240V, 50Hz
Saint Vincent ve Grenadinler A Tipi, C Tipi, E Tipi, G Tipi, I Tipi, K Tipi 230V, 50Hz
Samoa Tip I 230V, 50Hz
San Marino C Tipi, F Tipi, L Tipi 230V, 50Hz
Sao Tome ve Principe C Tipi, F Tipi 220V, 50Hz
Yeni Zelanda Tip I 230V, 50Hz
Senegal C Tipi, D Tipi, E Tipi, K Tipi 230V, 50Hz
Sırbistan C Tipi, F Tipi 230V, 50Hz
Seyşeller G Tipi 240V, 50Hz
Sierra Leone D Tipi, G Tipi 230V, 50Hz
Singapur C Tipi, G Tipi, M Tipi 230V, 50Hz
Kıbrıs G Tipi 240V, 50Hz
Slovenya C Tipi, F Tipi 230V, 50Hz
Slovakya C Tipi, E Tipi 230V, 50Hz
Süleyman (Kep.) Tip G, Tip I 220V, 50Hz
Somali C Tipi 220V, 50Hz
İspanyol C Tipi, F Tipi 230V, 50Hz
Sri Lanka D Tipi, G Tipi, M Tipi 230V, 50Hz
Sudan C Tipi, D Tipi 230V, 50Hz
Suriye C Tipi, E Tipi, L Tipi 220V, 50Hz
Surinam C Tipi, F Tipi 127V, 60Hz
Svaziland Tip M 230V, 50Hz
İsveç C Tipi, F Tipi 230V, 50Hz
İsviçre C Tipi, J Tipi 230V, 50Hz
Tayvan A Tipi, B Tipi 110V, 60Hz
Tacikistan C Tipi, F Tipi, I Tipi 220V, 50Hz
Tanjung Verde C Tipi, F Tipi 220V, 50Hz
Tanzanya D Tipi, G Tipi 230V, 50Hz
Tayland A Tipi, B Tipi, C Tipi, F Tipi 220V, 50Hz
Doğu Timor C Tipi, E Tipi, F Tipi, I Tipi 220V, 50Hz
Togo C Tipi 220V, 50Hz
Ulaşmış Tip I 240V, 50Hz
Trinidad ve Tobago A Tipi, B Tipi 115V, 60Hz
Tunus C Tipi, E Tipi 220V, 50Hz
Türkiye C Tipi, F Tipi 220V, 50Hz
Türkmenistan B Tipi, C Tipi, F Tipi 220V, 50Hz
Tuvalu Tip I 220V, 50Hz
Uganda G Tipi 240V, 50Hz
Ukrayna C Tipi, F Tipi 220V, 50Hz
Birleşik Arap Emirlikleri C Tipi, D Tipi, G Tipi 220V, 50Hz
Uruguay C Tipi, F Tipi, I Tipi, L Tipi 230V, 50Hz
Özbekistan Tip C, Tip I 220V, 50Hz
Vanuatu C Tipi, G Tipi, I Tipi 220V, 50Hz
Venezuela A Tipi, B Tipi 120V, 60Hz
Vietnam A Tipi, C Tipi, F Tipi 220V, 50Hz
Varlık C Tipi, F Tipi 230V, 50Hz
Yunanistan C Tipi, F Tipi 230V, 50Hz
Zambiya C Tipi, D Tipi, G Tipi 230V, 50Hz
Zimbabve D Tipi, G Tipi 220V, 50Hz

Yukarıdaki tablodan da görülebileceği gibi, dünyadaki ülkeler tarafından kullanılan standart AC (alternatif akım) voltaj kaynağı 110V ile 240V arasında olup, elektrik frekansı 50Hz ile 60Hz arasındadır. Bazı ülkeler aynı standart fiş ve priz tipini kullanırken, bazıları da farklı tipler kullanmaktadır. Örneğin, Endonezya 220V AC voltaj kaynağı ve 50Hz frekans ile C ve F tipi elektrik fiş ve prizleri kullanırken, Çin de aynı standart elektrik voltaj kaynağını kullanmakta ancak A, C ve I tipi fiş ve prizler kullanmaktadır.

Scroll to Top