Lineer Güç Kaynağı Nedir?
Lineer güç besleme kaynağı basit haliyle, voltajı istenen seviyeye indiren bir trafo (transformatör), alternatif akımı doğrusala çeviren bir diyot köprüsü (rectifier), voltaj dalgalandırmalarını gideren bir kondansatörden oluşur. Bunun ucuna da bir regülasyon devresi ilave edilerek değişik yüklerde sabit voltaj verilmesi sağlanır.
Güç kaynağının kalitesi, şebeke voltajını ne kadar iyi filtre edebildiği, değişen yükler altında ne kadar temiz ve sabit voltaj sağladığı ve akım kapasitesi gibi unsurlara bağlıdır.
Lineer güç kaynakları, gürültü seviyelerinin düşük olması nedeniyle ses ve görüntü sistemlerinde sıklıkla kullanılır.
Öte yandan, bu sistemlerin bazı dezavantajları da vardır. Örneğin, verimlilikleri genellikle düşüktür, çünkü fazla enerji ısıya dönüşür. Bu durum, cihazın soğutulmasını gerektirir ve ek maliyetler doğurabilir. Ayrıca, lineer güç kaynakları, fiziksel boyutları nedeniyle taşınabilirlik açısından sınırlı kalabilir. Aşağıdaki tabloda, lineer güç kaynaklarının avantajları ve dezavantajları özetlenmiştir:
Lineer Güç Kaynağı Avantajlar
Yüksek çıkış voltajı stabilitesi
Düşük gürültü seviyesi
Basit tasarım
Lineer Güç Kaynağı Dezavantajlar
Düşük verimlilik
Büyük boyut
Isı üretimi
Sonuç olarak, lineer güç kaynakları, belirli uygulamalar için mükemmel bir seçim olabilir, ancak kullanıcıların bu cihazların sınırlamalarını da göz önünde bulundurması gerekmektedir. Her iki tarafı da değerlendirdikten sonra, ihtiyaçlarınıza en uygun çözümü bulabilirsiniz.
Lineer güç kaynağı yapalım
Temel devre şeması
İstenilen özellikler
- 15V Çıkış Gerilimi
- 100mA Çıkış Akımı
Devre Elemanlarının Belirlenmesi ve Hesaplamalar
Entegre Seçimi
İlk öncelikle LM78XY entegresini belirmemiz gerekmektedir. Burada XY Çıkış gerilimi voltaj değerini ifade etmektedir. Bu sebepten dolayı LM7815 entegresini tercih ettik.
Trafo Seçimi
Yine çıkış geriliminin değerinin 15V olduğu için ve çıkısında diyot köprüsüne bağlanacağından dolayı orta uçlu 220/2×15 V trafo seçimi yaptık.
Diyot Seçimi
Diyotlar kullanılacakları devrede üzerlerinden geçecek akım ve voltaj değerlerine göre seçilmelidir. Bizde bu hususa göre diyot seçimini yaptık.
Kondansatör Seçimi
Kondansatörünün(Kutuplu Kondansatör) belirlenmesinde birtakım hesaplamalar yapmak zorundayız.
Hesaplamalar sonucunda 265uF çıkıyor fakat piyasada 220uF bulunduğu için bizim tercihimiz 220uF kondansatör tercihinden yana oldu.
Dekuplaj kondansatör seçimini ise yani kondansatörü , LM7815 Entegresinin datasheet dosyasına bakarak verilen değere göre seçimini yaptık.
Direnç Seçimi
Direnç seçimini yaparken çıkış akımını göz önünde bulundurmak gerekmektedir. Yani 15V ve 100mA değerlerine göre 150Ω olarak belirledik. Ayrıca çıkış gücünü de düşünerek 5 watt’lık taş direnç tercihinde bulunduk.
Sıkça Sorulan Sorular
- Lineer güç kaynağı nedir? Lineer güç kaynakları, AC voltajını DC’ye dönüştürerek sabit bir çıkış voltajı sağlayan cihazlardır. Elektronik devrelerde yaygın olarak kullanılır.
- Lineer güç kaynaklarının avantajları nelerdir? Bu güç kaynakları genellikle düşük gürültü seviyesi, stabil çıkış voltajı ve basit tasarım gibi avantajlara sahiptir.
- Lineer güç kaynaklarının dezavantajları var mı? Evet, lineer güç kaynakları genellikle daha büyük boyutlu ve daha düşük verimliliğe sahip olabilir, bu da onları bazı uygulamalar için uygun hale getirmeyebilir.
- Hangi uygulamalarda lineer güç kaynakları kullanılır? Laboratuvar ekipmanları, ses sistemleri ve hassas ölçüm cihazları gibi birçok alanda kullanılırlar.
