Bilim insanları ve katkıları
1. Albert Einstein – Görelilik teorisi
2. Isaac Newton – Klasik fizik, yerçekimi kanunu
3. Marie Curie – Radyumun keşfi, Nobel ödüllü
4. Nikola Tesla – Elektrik ve elektromanyetizma
5. Galileo Galilei – Modern bilimin kurucularından
6. Leonardo da Vinci – Mühendislik, anatomi, sanat
7. Louis Pasteur – Mikrobiyoloji, aşı geliştirme
8. Dmitri Mendeleyev – Periyodik tablo
9. Stephen Hawking – Kozmoloji ve kara delikler
10. Gregor Mendel – Genetik biliminin babası
11. James Clerk Maxwell – Elektromanyetik teori
12. Alan Turing – Bilgisayar biliminin öncüsü
13. Niels Bohr – Atom modeli
14. Rosalind Franklin – DNA yapısının keşfi
15. Michael Faraday – Elektromanyetik indüksiyon
16. Tim Berners-Lee – World Wide Web’in mucidi
17. Erwin Schrödinger – Kuantum mekaniği
18. Rachel Carson – Çevre bilimi
19. Carl Sagan – Popüler bilim, astrobiyoloji
20. Jane Goodall – Primatoloji, doğa koruma
21. Richard Feynman – Kuantum elektrodinamiği
22. Robert Hooke – Hücre teorisi
23. Avicenna (İbn-i Sina) – Tıp ve felsefe
Türkiye cumhuriyeti
1. Cahit Arf (1910-1997) cebir ve sayı teorisi üzerine yaptığı çalışmalarla adını dünya çapında duyurmuş, verdiği büyük katkılarla Türk matematik tarihinde özel bir yer edinmiştir. Arf değişmezi, Arf halkaları ve Arf kapanışı gibi kavramlarla modern matematiğe yön vermiş önemli Türk bilim insanlarından biridir. Türkiye’de matematiksel araştırmaların gelişmesi için büyük emek harcayan Arf’ın portresi, 10 TL banknotlarda yer alarak ona duyulan saygıyı simgeler.
2. Aziz Sancar (1946-) DNA onarımı üzerine yaptığı öncü çalışmalar sayesinde 2015 yılında Nobel Kimya Ödülü’nü kazanan Aziz Sancar, hücrelerin hasar gören DNA’larını nasıl onardığını açıklamıştır. Bu önemli araştırmalar, kanser tedavisinden genetik bilime kadar birçok alanda kullanılmaktadır. Aziz Sancar, hem Türkiye’de hem de dünyada bilime katkılarıyla saygıyla anılmaktadır.
3. Canan Dağdeviren (1985-) Modern Türk bilim insanları arasında öne çıkan Canan Dağdeviren, sağlık teknolojileri alanında geliştirdiği giyilebilir kalp cihazları ve teşhis araçlarıyla dikkat çekmektedir. Harvard ve MIT’de yürüttüğü çalışmalarda, hastaların sağlık durumlarını anlık izleyebilen yenilikçi cihazlar tasarlamıştır. Genç yaşına rağmen bilime kattıklarıyla tüm dünyada ilgiyle takip edilmektedir.
4. Feza Gürsey (1921-1992) kuantum mekaniği, parçacık fiziği ve grup teorisi gibi alanlarda yaptığı katkılarla modern fiziğin gelişimine öncülük etmiştir. Einstein’ın genel görelilik kuramı üzerine araştırmalar yapmış; Yang-Mills alan teorisiyle ilgili çalışmaları büyük yankı uyandırmıştır. Princeton ve Yale gibi önemli üniversitelerde görev alarak uluslararası akademik çevrelerde saygın bir yer edinmiştir.
5. Gazi Yaşargil (1925-) Beyin cerrahisi alanında mikrocerrahi tekniklerini geliştiren Gazi Yaşargil, modern nöroşirürjinin temelini atmıştır. “Yüzyılın Beyin Cerrahı” olarak bilinen Yaşargil, beynin karmaşık yapılarında gerçekleştirdiği başarılı ameliyatlarla tıpta çığır açmıştır.
6. İhsan Ketin (1914-1995) Türkiye’nin deprem kuşaklarını anlamamıza ışık tutan bilim insanıdır. Kuzey Anadolu Fay Hattı’nın keşfi ile jeoloji alanında büyük bir fark yaratmış; ülkemizin deprem riskine dair farkındalığın artmasını sağlamıştır. Yaptığı çalışmalar, Türkiye’de yerbilimleri araştırmalarına yön vermiştir.
7. Halil İnalcık (1916-2016) Tarihçi akademisyen Halil İnalcık, Osmanlı İmparatorluğu’nun sosyal, siyasal ve ekonomik yapısını ayrıntılı biçimde inceleyen eserleriyle, Türk tarihçiliğinin en önemli isimlerinden biridir. Klasik Osmanlı dönemine ışık tutan araştırmaları, dünya tarih literatüründe saygın kaynaklar arasında yer almaktadır.
8. Hulusi Behçet (1889-1948) Türk dermatoloji uzmanı ve bilim insanıdır. Tıp dünyasında adını duyuran en önemli katkısı, kendi adıyla anılan Behçet hastalığını tanımlamış olmasıdır. 1937 yılında bu hastalığı ilk kez sistematik olarak açıklayan Behçet, ağızda ve genital bölgede yaralar ile göz iltihabı gibi belirtilerle kendini gösteren bu çoklu sistem hastalığının tanınmasını sağlamıştır.
İslam Dünyası
1. İbn-i Sina (Avicenna) – Tıp, felsefe ve astronomi alanlarında çalıştı. El-Kanun fi’t-Tıbb (Tıbbın Kanunu) adlı eseri, Avrupa’da yüzyıllarca ders kitabı olarak okutuldu.
2. El-Harezmi – Cebirin kurucusudur. “Algoritma” kelimesi onun isminden türetilmiştir.
3. Farabi (Alpharabius) – Felsefe, mantık ve siyaset bilimi alanında çalışmalar yaptı. Aristoteles’in eserlerini yorumladı.
4. Biruni – Astronomi, matematik, coğrafya ve doğa bilimleriyle ilgilendi. Dünya’nın çapını oldukça doğru hesapladı.
5. İbn Rüşd (Averroes) – Felsefe, hukuk ve tıp alanında önemli katkılar yaptı. Batı’da “Averroizm” akımını başlattı.
6. İbn Haldun – Sosyoloji ve tarih biliminin kurucularından kabul edilir. Mukaddime adlı eseri, toplum yapısı üzerine önemli bilgiler sunar.
7. Cezeri – Mekanik mühendisliğin öncülerindendir. Otomatik makineler, robot benzeri düzenekler geliştirdi.
8. Nasirüddin Tusi – Astronomi, matematik ve etik alanlarında çalışmalar yaptı. Maraga Rasathanesi’ni kurdu.
9. İbn Haysem (Alhazen) – Optik biliminin kurucusudur. Göz ve ışık üzerine yaptığı deneylerle modern fiziğe öncülük etti.
10. Gazali – Felsefe, kelam ve tasavvuf alanlarında önemli eserler verdi. İslam düşüncesinde etkili oldu.