Ampermetre Nedir?
Birim zamanda, bir yönde meydana gelen elektron hareketine elektrik akımı denir.
Elektrik akım şiddetini ölçmede kullanılan ölçü aletlerine ampermetre denir.
Ölçüm doğruluğu için ampermetrenin iç direncinin mümkün olduğunca düşük olması gerekir. Bu düşük iç direnç, ölçülen devrenin çalışma koşullarını minimum düzeyde etkiler. Özellikle devrenin diğer elemanlarına zarar vermemek için akımı ölçmeden önce devrenin güç kaynağını kesmek ve ampermetreyi doğru kutuplara bağlamak önemlidir.
Ampermetre Devreye Nasıl Bağlanır ?
Ampermetre ‘nin veya mültimetre ‘nin devredeki dirence seri bağlanması ile ölçülür. Ampermetrenin görevi bir elektrik devresinden kaç amper akım geçtiğini ölçmektir. Bunun için alıcıdan geçen akım aynı zamanda ampermetreden de geçmelidir.
Ampermetre ve Voltmetre Farkları
Ampermetre ve voltmetre elektrik devrelerinde farklı ölçümler yapmak için kullanılan iki temel ölçüm aletidir. Ampermetre devreden geçen elektrik akımını amper cinsinden ölçer ve devreye seri olarak bağlanır. İç direnci düşük olmalıdır. Voltmetre ise devrenin iki noktası arasındaki elektrik potansiyel farkını (voltajı) ölçer ve devreye paralel olarak bağlanır. Voltmetrenin iç direnci yüksek olmalıdır. Böylece devreye minimum akım çeker ve ölçümü etkilemez. Elektrik akımının ölçülmesinde kritik rol oynayan ampermetre, elektrik alanındaki gelişmelerde önemli bir yere sahiptir.
Ampermetre Nasıl Çalışır?
Ampermetrelerin çalışma prensibi içlerindeki mekanizmaya göre değişiklik gösterir.
Analog ampermetreler manyetik alanın etkisiyle hareket eden iğneye sahiptir. Elektrik akımı ampermetrenin içinden geçtiğinde manyetik alan oluşturur. Oluşan bu manyetik alan, iğnenin hareket ederek akımın şiddetini gösteren skalada ilerlemeye sebep olur.
Dijital ampermetreler ise akımı ölçen ve oluşan değeri sayısal bir ekranda gösteren elektronik bileşenlere sahiptir.
Dijital Ölçü Aleti İle Dc Akım Ölçümü
Doğru akımda, akımı ölçmek için mültimetrenin komütatörü ( 20 = ) pozisyonunda olmalıdır. Ölçüm kablolarından kırmızı
olanın fişini 20 A prizine, siyah olanın fişini ise COM prizine takınız, akım ölçümü aleti devreye seri bağlayarak yapılmalıdır
eğer yanlış bağlama yapılırsa, ölçü aletinin hasara uğrama riski vardır.Ölçü aletini direkt olarak bağlayacaksanız devreden geçen akımın ampermetrenin maksimum kalibresini geçmemesine dikkat etmelisiniz.
yukarıdaki örneğimiz için bu kalibre 20 A dir.Daha güçlü amperler için devreye bir shunt direnci seri olarak bağlanır ve ampermetrede bu shunt a paralel olarak bağlanır. Diğer bir ölçü şeklide penseampermetre kullanılmasıdır, bu sistemin avantajı, ölçüm yapmak için devrede herhangi bir değişiklik yapmamaktır. Kabloları açmak veya klemenslerinden çıkartmak gereksizdir.
DC akım Ölçümünde ölçü aletinin komitatörü DCA bölümünde ölçülecek akıma göre uygun değere alınır + kutupa seri bağlantı yapılarak ölçüm yapılır. Burada dikkat etmeniz gereken ölçeceğiniz akımdan emin değilseniz ya da kademe yetersizse yüksek kademede ölçüm yapın mesela bir güç kaynağı testi yapıyorsunuz 200ma akım ölçeceksiniz mutlaka ölçü aletinde yüksek bir kademe seçin var ise 500ma yoksa üstü ne varsa.
Eğer ölçümde kademedeki değerden yüksek akım çekilirse ölçü aletinin içindeki sigorta atar gerçi biraz uğraş ile sigortayı değiştirirsiniz ama nadirende olsa ölü aleti arızalanabilir
Dijital Ölçü Aleti İle Ac Akım Ölçümü
Alternatif akımda, akımı ölçmek için mültimetrenin komütatörü ( 20 ~) pozisyonunda olmalıdır.Ölçüm kablolarından kırmızı olanın fişini 20 A prizine, siyah olanın fişini ise COM prizine takınız,akım ölçümü, aleti devreye seri bağlayarak yapılmalıdır eğer yanlış bağlama yapılırsa ,ölçü aletinin hasara uğrama riski vardır.Ölçü aletini direkt olarak bağlayacaksanız devreden geçen akımın ampermetrenin maksimum kalibresini geçmemesine dikkat etmelisiniz. yukarıdaki örneğimiz için bu kalibre 20 A dir. Ölçümde kutup değiştirmek + – veya – + sonucu değiştirmez.
Daha güçlü amperler için alternatif akımda penseampermetre kullanılmalıdır,bu sistemin avantajı,ölçüm yapmak için devrede herhangi bir değişiklik yapmamaktır. Kabloları açmak veya klemenslerinden çıkartmak gereksizdir.
Ampermetre Çeşitleri
Ampermetreler, yapılarına ve ölçüm yöntemlerine göre farklı türlere ayrılır.
- Analog Ampermetreler: Mekanik iğne ve ölçek ile akım değerini gösterir.
- Dijital Ampermetreler: Akım değerini dijital ekranda gösterir, daha hassas ölçüm yapar.
- Klemensli Ampermetreler (Akım Penseleri): Devreyi kesmeden, kablo üzerine yerleştirilerek akım ölçümü yapar.
- Hall Etkili Ampermetreler: Hall etkisi sensörleri kullanarak, manyetik alan üzerinden akımı ölçer.
- Multimetreler: Akımın yanı sıra voltaj ve direnç gibi diğer elektriksel özellikleri de ölçebilen çok fonksiyonlu aletlerdir.