Wheatstone Köprüsü

Wheatstone köprüsünde temel amaç; değeri bilinen dirençler yardımıyla, değeri bilinmeyen orta değerlikli direncin değerinin bulunmasıdır. Özellikle kablo direnci ölçümünde wheatstone köprüleri yaygın olarak kullanılır.

Wheatstone Köprüsü

Wheatstone köprüsü devresi

Wheatstone köprüsünde, ayarlı direncin değeri değiştirilerek galvanometre ibresi sıfır konumuna getirildiğinde köprü dengeye gelmiş olur. Örneğin, yukarıdaki devre için R4 direncinin bilinmeyen direnç olduğu düşünülürse, R3 ayarlı direncinin değerinde değişiklik yapılarak galvanometre ibresi sıfır konumuna getirilir ve R1*R4 = R2*R3 eşitliği elde edilir.

Ohmmetreler ile ortalama %5’lik hatalar yapılırken, wheatstone köprüsü ile yapılan ölçümlerde yaklaşık %0,1’lik hata yapılmaktadır.

Wheatstone köprülerindeki ölçüm hatalarının nedenleri ise;

►Galvanometrenin hassas olmayışı,
►Bağlantı uçlarında meydana gelen temassızlık,
►Dış temel etkiler (Sıcaklık v.s.)
►I2 * R kayıplarıdır.

Bu yöntem ile yapılacak olan ölçümlerde kullanılan dirençlerin hata oranları da dikkate alınmalıdır. Örneğin; R1, R2 ve R3 dirençlerinin yapım hataları sırasıyla ±x, ±y, ±z ise ölçüm sonucunda R4’ün hata değeri aşağıdaki denklem ile bulunur.
ohm

Wheatstone köprüsü ile birkaç ohm’dan birkaç Mohm’a kadar olan dirençler ölçülebilir. Daha büyük dirençlerin ölçümünde duyarlılık azalır. Bunu önlemek için gerilim kaynağının değeri arttırılır. Bu durumda köprü kollarındaki dirençlerin ısınması söz konusu olur. Bu durumda gerilim kaçağı olabileceğinden izolasyon önlemlerinin alınması gerekebilir. Yüksek değerli dirençlerin ölçümünde megaohm köprüsü devresi kullanılır.Wheatstone köprüsü ile küçük dirençlerin ölçülmesinde ise bağlantı iletkenlerinin direnci etkili olmaktadır. Bunun dışında temas direncinin ne zaman ne kadar etkili olabileceği tahmin edilemediği için bunu önlemek veya değerini belirlemek mümkün değildir.

Sonuç olarak Wheatstone köprüsü ile ölçülebilecek en küçük direnç değeri 1 ohm’dur.

Daha küçük dirençlerin değeri Kelvin köprüsü ile ölçülür.

Benzer Yazılar

YAZAR : Admin

Elektronik Mühendisi X-Işınlı Görüntüleme Sistemleri Test Kontrol ve Kalibrasyon Uzmanı (Sağ.Bak.)

BU YAZIYI DA İNCELEDİNİZ Mİ ?

Pull-Up / Pull-Down direnç

Buton, iterek üzerine basıldığında elektrik akımının geçmesine izin veren elemandır. Normalde butondan akım geçmez. Butona …

Bir cevap yazın